एलपीजी बोकेका जहाज सुरक्षित रूपमा होर्मुज जलडमरू पार गरि भारत तिर
भारतका दुई एलपीजी (लिक्विफाइड पेट्रोलियम ग्यास) बोकेका जहाज सुरक्षित रूपमा होर्मुज जलडमरू पार गरेर भारततर्फ अघि बढेका छन्। भारतको जहाजरानी तथा जलमार्ग मन्त्रालयका विशेष सचिव राजेश कुमार सिन्हाले शुक्रबार आयोजित अन्तरमन्त्रालयीय ब्रिफिङमा उक्त जानकारी दिएका हुन्।
उनका अनुसार भारतीय झण्डा फहराइरहेका २४ जहाजमध्ये एलपीजी बोकेका ‘शिवालिक’ र ‘नन्दा देवी’ नामका जहाज शुक्रबार बिहान सुरक्षित रूपमा होर्मुज जलडमरू पार गर्दै भारततर्फ प्रस्थान गरेका हुन्।
सिन्हाका अनुसार दुवै जहाजमा करिब ४६–४६ हजार मेट्रिक टन खाना पकाउने ग्यास रहेको छ, जसको कुल परिमाण करिब ९२ हजार ७१२ मेट्रिक टन हुन्छ। ‘शिवालिक’ जहाज मार्च १६ मा मुन्द्रा बन्दरगाह पुग्ने अनुमान गरिएको छ भने ‘नन्दा देवी’ मार्च १७ मा काण्डला बन्दरगाह पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
जहाज ट्र्याकिङ वेबसाइटहरूका अनुसार यी जहाजहरूले आफ्नो अटोमेटिक आइडेन्टिफिकेसन सिस्टम (एआईएस) संकेत सक्रिय राखेर यात्रा गरिरहेका छन्। सामान्यतया युद्ध वा तनावको अवस्थामा केही जहाजहरूले आक्रमणबाट बच्न ‘डार्क ट्रान्जिट’ गर्दै रातको समयमा एआईएस बन्द गरेर यात्रा गर्ने गर्छन्। ‘नन्दा देवी’ भने दिनको समयमा जलडमरू पार गरेको बताइएको छ।
दुई जहाज सुरक्षित रूपमा पार हुनु दुई दिनअघि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेशकियनसँग फोन संवाद गर्दै तेल तथा ग्यास बोकेका जहाजहरूको निर्बाध आवागमन सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेका थिए।
हाल होर्मुज जलडमरूको पश्चिमी भागमा अझै २२ वटा भारतीय झण्डा फहराइरहेका जहाजहरू प्रतीक्षामा रहेका छन्। ती जहाजहरूमा ६११ जना नाविक सवार रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ। तीमध्ये ६ जहाज एलपीजी बोकेका, एउटा प्राकृतिक ग्यास ट्यांकर, चारवटा कच्चा तेल ट्यांकर र एउटा रासायनिक पदार्थ बोकेको ट्यांकर रहेका छन्।
बाँकी जहाजहरूमा तीनवटा कन्टेनर जहाज, एउटा ड्रेजर, एउटा खाली बलास्ट जहाज, दुईवटा बल्क क्यारियर र तीनवटा मर्मतका लागि गइरहेका ड्राइ डक जहाज रहेका छन्।
भारतले वार्षिक रूपमा करिब २ सय लाख टन एलपीजी आयात गर्ने गर्दछ। भारतीय झण्डा फहराइरहेका करिब एक दर्जन एलपीजी जहाजहरू छन्, जसको कुल बोक्ने क्षमता करिब ७ लाख टन रहेको छ।
भारतले सन् २०२६ का लागि अमेरिकी खाडी तटबाट २२ लाख टन एलपीजी आयात गर्ने एक वर्षे सम्झौता पनि गरेको छ, जुन भारतको वार्षिक आयातको करिब १० प्रतिशत बराबर हो।
विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण पर्शियन खाडी क्षेत्रबाट ग्यास आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने भएकाले भारतले वैकल्पिक स्रोतहरू खोज्नुपर्ने चुनौती पनि देखिएको छ।
हिमाली पत्रिका



