भारतिय सेनामा भर्तिको नया प्रावधान, अग्निविर योजना हाेला गोर्खाहरुको लाभदायक ?
भारत सरकारले सेना भर्तिका लागि नया प्रावधान ल्याएको छ । अग्निविर नाम दिइएको उक्त योजनाको भारतमा भन्दा नेपालमा बढी चासो र चर्चा छ । हुनु पनि स्वभाविक नै हो ।
नेपाली भाषिहरुको छुट्टै गोर्खा रेजिमेंट रहेको भारतिय सेना मा हरेक बर्ष नेपाली युवाहरुले सम्मानका परचम लहराउँदै आएका छन । गैरवमय इतिहास स्थापित गरेको गोर्खाहरू को अब अग्निविर योजनामा के हुने, र कस्तो भुमिका रहने अन्योलताका बिच प्रश्नहरू उब्जदै छन् ।
अग्निपथ योजनाका फाइदाहरू र यसले गोर्खाहरूलाई के गर्छ?
भारत सरकारको पछिल्लो योजना अनुसार भारतीय सेनामा भर्ती प्रक्रिया अग्निपथ योजना मार्फत मात्र हुनेछ । भारतीय सेनाको ठूलो हिस्सा ओगटेको नेपाली भाषी गोर्खालीहरुले ओगटेको छ जसमध्ये ६०% नेपाल वसोवासको र ४०% भारतीय वसोवासी गोर्खाहरुको सहभागिता छ।
तर, पछिल्लो समय भारतीय अधिवास गोर्खाको ठाउँमा कुमाउनी र गढवाल गोर्खाहरू नियुक्त भएका छन् ।
यसलाई भारत सरकारले बेरोजगारी समस्या समाधान का साथै शक्तिशाली तथा युवा शैन्य शक्ति को रूपमा सेनाको पुन संरचनाको तर्क प्रस्तुत गरेका छन् ।
के अग्निपथ योजना नेपाल बसोबास गर्ने गोर्खाहरूका लागि लाभदायक हुनेछ?
एउटा चर्चित भनाइ छ, यदि कोही मानिसले मृत्युसँग डराउँदैन भन्छ भने, कि त ऊ झुट बोलिरहेको छ या त ऊ गोर्खा हो ।
गोर्खा रेजिमेन्टले भारतीय सेनाको २०० वर्षको इतिहासमा बहादुरी नामको अध्याय राखेको छ। तिनीहरू भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनको एक हिस्सा हुन् र स्वतन्त्रताको समयदेखि भारतीय सेनाको सेवा गर्दै आएका छन्।
तसर्थ, अग्निपथ योजना अनुसार भारतीय सेनामा नियुक्त हुने कुनै पनि उम्मेदवारलाई ४ वर्षको सेवा अवधि दिइनेछ र तीमध्ये २५% भारतीय सेनाको स्थायी सदस्यको रूपमा पछि छनोट गरिनेछ।
सेवा मापदण्ड अनुसार ४ वर्षको सेवाबाट अवकाश पाएपछि उम्मेदवारले ११.७ लाख भारतीय रुपैयाँ पाउनेछन् । जुन कि सामान्य युवाहरुलाई नव जिवनको शुरुवात गर्न महत्वपूर्ण सावित हुन सक्दछ ।
सेवानिवृत्त मेजर जनरल बिनोज बस्नेतले नेपाली गोर्खाहरू देहायका कारणले भारतीय सेनामा भर्ती हुने बताउँछन् ।
• समाजमा सम्मान प्राप्त गर्न
• परम्परा कायम राख्न, र
• भारतीय सेनामा भर्ती र देश सेवा गर्ने अवसर,
अग्निपथ योजनाको कार्यान्वयन पछि माथिका सबै चासोहरू यथावत रहन्छन्। साथै एक शालीन र सभ्य नागरिक बन्नका लागि अनुशासनको पाठ सिक्ने छन । राष्ट्रप्रेम र सामाजिक उत्तरदायित्व लाई बुझ्ने जान्ने अवसर प्राप्त हुनेछ ।
कोभिडको समयमा र पछि मुद्रास्फीति बढेको उनको भनाइ छ । त्यसैले बेरोजगारीले युवालाई चरम सीमामा पुर्याएको छ । तसर्थ, युवाहरूले यो अवसर गुमाउनु हुँदैन किनभने उनीहरूले भारतीय सेनामा स्थायी हुने अर्को चरणको मौका पनि पाउने छन्।
विज्ञहरूले यो पनि उल्लेख गर्छन् कि यो अग्निपथ योजना नेपाली गोर्खाहरूका लागि जीवनभरको अवसर हो किनभने उनीहरूले अवकाश लिएर घर फर्कने क्रममा १७-१८ लाख (नेपाली मुद्रामा) हुनेछन्। त्यो पनि २५–२६ वर्षको उमेरमा । यो नेपाली गोर्खाहरूका लागि एउटा वैदेशिक रोजगार योजना हो जो सामान्यतया विदेशमा ४-५ वर्ष मात्र काम गर्न जान्छन्। त्यहाँ बाट फर्केर आफ्नै गाउँघर, देश र समाजलाई सुन्दर, सफा र स्वच्छ बनाउन योगदान पनि दिन सक्ने छन ।
त्यसैले, अग्निपथ योजना मार्फत भारतीय सेनामा सेवा समाप्त भएपछि, उनीहरूसँग १७-१८ लाख नेपाली रुपैयाँ हुनेछ जुन उनीहरूले साना तथा मझौला व्यवसायमा लगानी गर्न सक्छन्। यसबाहेक, उनीहरूले बैंकिङ वा औद्योगिक सुरक्षामा पनि जागिर पाउन सक्छन्। धेरै नेपाली गोर्खा दुबई र सिङ्गापुर प्रहरीमा भर्ना भएका छन् । भारतीय सेनामा ४ वर्षको यो सेवाले उनीहरूलाई अझ राम्रो अवसर प्राप्त गर्न मद्दत गर्नेछ।
यसरी बुझ्दै जाँदा यस अग्निविर योजनाले नेपाली युवाहरूलाई अझ बढी लाभ दिन सक्ने देखिन्छ।
यस अर्थमा हेर्दा यो अग्निविर योजनाले युवालाई बृहत रुपमा अवसर प्राप्तिका लागि साह्रै महत्वपूर्ण हुने छ ।


