श्रीलंका सहित १ सय ६५ देश चिनियाँ ऋणमा फसेको खुलासा
एसीपी संवाददाता
२७ चैत्र २०७८, आईतवार ११:१२ मा प्रकाशित
श्रीलंका यस गम्भीर संकटमा फस्नुको प्रमुख कारण चीनबाट लिएको ऋण रहेको विज्ञहरू बताउँछन् । यसअघि श्रीलंका सरकारले चर्को ब्याजमा ऋण लिएर धेरै लगानी गरे पनि प्रतिफल पाएन ।यसरी चीन बाट लिएको ऋणको ब्याज बढेको कारण श्रीलंकामा अर्थिक संकट भएको हो ।
श्रीलंका पनि चीनको धेरै बिश्वासले अहिले देशमा आर्थिक मन्दीले देशमा बिद्रोह शुरु भएको छ । चीनको ऋणको ब्याज नै तिर्न गर्हो भएको छ ।
छिमेकी राष्ट्र श्रीलंकाको अवस्था निकै नाजुक छ । खानेपानीको अभाव छ, आर्थिक अभावले समस्यामा परेका जनता सडकमा उत्रिएका छन् । श्रीलंकामा खाद्य मुद्रास्फीति ३० प्रतिशत पुगेको छ । यस्तो अवस्थामा सुन्दर, समृद्ध जीवन बिताउने श्रीलंकामा अचानक संकटको पहाड कसरी आयो भन्ने बारे जान्न जरुरी छ ।
अहिलेको समयमा यति धेरै देश चीनको पञ्जामा फसेका छन्
श्रीलंका यस गम्भीर संकटमा फस्नुको प्रमुख कारण चीनबाट लिएको ऋण रहेको विज्ञहरू बताउँछन् । यसअघि श्रीलंका सरकारले चर्को ब्याजमा ऋण लिएर धेरै लगानी गरे पनि प्रतिफल पाएन । अहिले त्यही ऋण नै श्रीलंकाको संकटको मुख्य कारण बनेको छ । यस्तो अवस्थामा, यो पनि जान्नु पर्ने कि श्रीलंका चीनको यो चालमा फसेको पहिलो देश होइन। यसअघि पनि छिमेकी पाकिस्तान
पाकिस्तान चीनकै भरमा थुप्रै ऋण बोक्यो तर अहिले पाकिस्तानी सरकार बाट ईमरान खान नै बाहिरिएका छ्न
, म्यानमार, माल्दिभ्स र बंगलादेशदेखि विश्वका १६५ देश यसरी ऋणमा फसेका छन ।
चीनले गरिब देशलाई निशाना बनाएको छ
अनुसन्धान प्रयोगशाला AID DATA को प्रतिवेदनमा चीनले विश्वका १६५ देशका १३ हजार ४२७ परियोजनामा ८४३ अर्ब डलर लगानी गरेको जनाएको छ । जसका लागि चीनका तीन सयभन्दा बढी सरकारी वित्तीय संस्था (बैंक तथा वित्त कम्पनी) ले ऋण दिएका छन् । यसमा ध्यान दिनु पर्ने कुरा के छ भने चीनले गरिब देशलाई मात्र यो ऋण दिएको छ । चीनबाट लिएको कुल ऋण आफ्नो जीडीपीको १० प्रतिशतभन्दा बढी पुगेको ४२ देश छन्।
यसरी हाम्रो छिमेकी देश श्रीलंका पनि चीनको पञ्जामा फसेको छ
श्रीलंकाको अवस्था पनि त्यस्तै थियो । 2021 मा श्रीलंकाको जीडीपी लगभग $ 81 बिलियन थियो। जबकि चीनमा करिब ८ अर्ब डलर ऋण छ । एकै समयमा, यसमा कुल दायित्व $ 45 बिलियन छ। पाकिस्तान, माल्दिभ्स, म्यानमार, लाओस, पपुवा न्युगिनी, ब्रुनाई, कम्बोडिया जस्ता देश पनि यो सूचीमा परेका छन् ।
कुल ऋणमा चीनको हिस्सा मात्रै छ
आईएमएफ, विश्व बैंकको तथ्यांक अनुसार पाकिस्तानमा रहेको कुल विदेशी ऋणको २७.१ प्रतिशत मात्र चीनको छ। त्यसैगरी, श्रीलंकाको १७.७७ प्रतिशत, माल्दिभ्सको २० प्रतिशत, बंगलादेशको ६.८१ प्रतिशत र नेपालको कुल वैदेशिक ऋणको ३.३९ प्रतिशत चीनबाट मात्रै छ । यसरी चीनले आफ्न छिमेकीलाई ऋणको बहानामा समस्या पारेको हो भन्ने सबै देशले बुझ्न शुरु गरेका छ्न ।
