४ श्रावण २०८१, शुक्रबार

चीनको रक्षा क्षेत्र र राजनीतिक सर्कलः भ्रष्टाचार र बेपत्ताको जालो

एसीपी संवाददाता

२१ असार २०८१, बिहीबार ११:२५ मा प्रकाशित

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सिसीपी) बाट दुई पूर्व रक्षा मन्त्रीहरू, ली साङ्फु र उनका पूर्ववर्ती वेई फेङ्गे निष्कासनमा परे। पार्टी अनुशासन र कानूनको गम्भीर उल्लङ्घनको आरोपमा उनीहरु निस्कासनमा परे। तर, राष्ट्रपति सी जिनपिङको सरकारमा भ्रष्टाचारको अस्तित्वलाई पुष्टि गर्‍यो।

डिसेम्बर २०२३ मा नौ सैन्य अधिकारीलाई निष्कासन गरेको ६ महिना भित्र यी दुई अधिकारीको निष्कासनले चीनको रक्षा क्षेत्र भ्रष्टाचारले भरिएको देखाएको छ।

रक्षा मन्त्रीहरुको निष्कासन
ली साङ्फु र वेई फेङ्गेलाई पार्टी अनुशासन र कानूनको गम्भीर उल्लङ्घन गरेको आरोपमा सिसीपीबाट निष्कासन गरिएको थियो। अघिल्लो वर्षको मार्चमा रक्षा सचिव बनेका ली अगस्टमा सार्वजनिक दृष्टिकोणबाट हराए र उनका बारेमा विभिन्न अडकल काटिए। उनको बेपत्ता भएको केही महिनापछि अक्टोबरमा उनलाई अचानक हटाउने घोषणा गरिएको थियो। त्यसैगरी, लीभन्दा अगाडि आएका वेईलाई पनि सान्दर्भिक नियम उल्लङ्घन गरी पैसा र उपहार स्वीकार गरेको आरोप लागेको थियो। दुवैलाई २० औं सीपीसी राष्ट्रिय कांग्रेसमा प्रतिनिधिको रूपमा आफ्नो उपाधि र योग्यताबाट हटाइयो।

चिनियाँमा राज्य नियन्त्रित मिडियाले रिपोर्ट गरे अनुसार पार्टीको अनुशासनात्मक र पर्यवेक्षक एजेन्सीले अगस्टमा लीलाई गम्भीर रूपमा राजनीतिक र संगठनात्मक अनुशासन उल्लङ्घन गरेको पत्ता लगाएर अनुसन्धान सुरु गरेका थिए। लीले कर्मचारी व्यवस्थामा अनुचित लाभ खोजेको र बदलामा ठूलो रकम र बहुमूल्य वस्तुहरू स्वीकार गरेको आरोप छ। यी घटना परीक्षा र अभियोजनको लागि सेनाको अभियोजक अंगहरूमा पठाइयो तर तिनीहरूको ठेगाना वा घूसखोरी आरोपहरूमा तिनीहरूको प्रतिक्रियाहरूको बारेमा थोरै थाहा थियो।

सैन्य नेतृत्वको ओवरहाल
डिसेम्बरको अन्तमा, भ्रष्टाचार विरोधी फराकिलो अभियानको एक भागको रूपमा, चीनको रबर स्ट्याम्प विधायिका नेशनल पिपुल्स कांग्रेसबाट नौ सैन्य अधिकारीलाई निष्कासन गरियो। निष्कासन गरिएकामध्ये चार जना सेनाको रकेट फोर्सका जनरल थिए, जो देशको परम्परागत र आणविक हतियारको लागि जिम्मेवार थिए। यो कदमले एक महिना लामो भ्रष्टाचार विरोधी अनुसन्धानको बीचमा रणनीतिक मिसाइल इकाईलाई अस्तव्यस्ततामा फ्याँक्यो जसले सैन्य प्रतिष्ठानको शीर्षमा वरिष्ठ नेताहरूलाई बढायो।

रकेट फोर्सका अधिकारी लु होङ, ली युचाओ, ली चुआङगुआङ र झोउ यानिङलाई हटाउने निर्णय राष्ट्रपतिको आदेशद्वारा नयाँ रक्षा मन्त्री डोङ जुनको नियुक्तिसँगै भएको हो। यो फेरबदल सशस्त्र सेना भित्र भ्रष्टाचार र शंकास्पद अप्रभावीता उन्मूलन गर्न राष्ट्रपति सी जिनपिङको प्रतिबद्धता देखाउने उद्देश्यले गरिएको थियो। राष्ट्रपति सीले शताब्दीको मध्यसम्ममा सेनालाई ूविश्व(स्तरीयू लडाकु बलमा रूपान्तरण गर्ने लक्ष्य राखेका थिए।

गिरोह किन बेपत्ता?
उच्च प्रोफाइल व्यक्तिलाई बेपत्ता गर्ने अभ्यास चीनमा नयाँ होइन। यसले देशका अर्बपति, कर्पोरेट टाइटन, सुरक्षा प्रमुख, अभिनेता, वैज्ञानिक, खेलकुद स्टार र कूटनीतिज्ञलाई समान रूपमा असर गरेको छ। यो प्रवृतिले चीनको राजनैतिक प्रणालीको कालो बाकस प्रकृतिलाई प्रतिबिम्बित गर्‍यो, जसमा स्वेच्छाचारी र गैरजिम्मेवार शक्ति रहेको थियो। ह्युमन राइट्स वाचका वरिष्ठ चिनियाँ अनुसन्धानकर्ता याकिउ वाङका अनुसार यी मामिलाहरूका बारेमा धेरै जसो थाहा पाइएको थियो, चिनियाँ सरकारभित्र पारदर्शिताको कमीलाई कारण भनिएको छ।

अगस्ट २०२३ मा, चीनका शीर्ष परराष्ट्र मामिला कूटनीतिज्ञ, किन ग्याङ बेपत्ता भए, जसले चिनियाँलाई छक्क पार्यो र बेलगाम अनुमानहरू निम्त्यायो।  जो परराष्ट्र मन्त्रीको रूपमा आफ्नो भूमिकाको सात महिना मात्र थिए, कुनै ठोस कारण विना बिना गायब भए। उनी पछिल्लो पटक २५ जुनमा बेइजिङमा सार्वजनिक रूपमा देखिएका थिए। वाशिङटन र बेइजिङले तनावग्रस्त सम्बन्धलाई स्थिर बनाउन नयाँ प्रयास गर्दा किनको बेपत्ता भएको थियो।

फु झेंगुआको पतन
सेप्टेम्बर २०२२मा मा, चीनका पूर्वन्याय मन्त्री, फु झेंगुआलाई घुसखोरीको मुद्दामा जेल पठाइयो। भ्रष्टाचार विरोधी अभियानको नेतृत्व गरेका फुले व्यक्तिगत लाभका लागि १४.७ मिलियन अमेरिकी डलर उपहार र पैसा स्वीकार गरेको बताए उनलाई मृत्युदण्डको सजाय दुई वर्षपछि जन्मकैदमा परिणत गरिएको थियो।

प्रमुख कम्युनिष्ट पार्टीको महाधिवेशन अघि अधिकारीमाथि अचानक क्र्याकडाउनको बीचमा फुको विश्वास आयो, जहाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले ऐतिहासिक तेस्रो कार्यकाल हासिल गर्ने र सत्तामा आफ्नो पकड सुदृढ गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो।

मेंगहोंगवेईको गायब प्रकरण
सेप्टेम्बर २०१८ मा, इन्टरपोलका पूर्व प्रमुख मेङहोङवेई फ्रान्सबाट चीन फिर्ताको यात्रामा बेपत्ता भए। पछि उनलाई घुस लिएको अभियोगमा साढे १३ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो । मेङलाई राष्ट्रपति सी जिनपिङको भ्रष्टाचार विरोधी अभियानको एक हिस्साको रूपमा हिरासतमा राखिएको थियो, जसलाई आलोचकहरूले राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई चुप लगाउन प्रयोग गरिएको थियो।

मेङले २० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी घूस लिएको स्वीकार गरे र पार्टीबाट निष्कासन गरियो र सबै सरकारी पदहरू खोसियो। हाल फ्रान्समा राजनीतिक शरण लिएर बस्दै आएकी उनकी श्रीमतीले आफूमाथि लगाइएको आरोप राजनीतिक रूपमा प्रेरित भएको दाबी गरेकी छन्।

भूराजनीतिक प्रभावहरू
भ्रष्टाचार र बेपत्ताका यी उच्च प्रोफाइलका घटनाहरूले चीनको आन्तरिक राजनीतिको व्यापक भूराजनीतिक प्रभाव झल्काउँछ। चीनले बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थामा आफूलाई एक प्रमुख शक्तिको रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गर्दा, यसको अपारदर्शी र निर्दयी राजनीतिक चालबाजीले विश्वव्यापी पर्यवेक्षकहरूमा चिन्ता बढाएको छ। शीर्ष अधिकारीहरूको निष्कासन र सजायले सिसिपी भित्रका अरूलाई चेतावनीको रूपमा काम गर्‍यो, जसले पार्टीमा सी जिनपिङको नियन्त्रणलाई बलियो बनायो। नेपालपाना

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x