छिमेकी मुलुक भारत हतियार निर्यातकर्ताको रूपमा कसरी अग्रसर हुँदै
एसीपी संवाददाता
८ श्रावण २०८१, मंगलवार २२:३६ मा प्रकाशित
येरेवन/मनिला/नयाँ दिल्ली: विश्वभर तनावपूर्ण वातावरणका बीच भारतको हतियार निर्यात लगातार बढिरहेको छ। पछिल्लो आर्थिक सर्वेक्षणले विश्वको सबैभन्दा ठूलो हतियार आयातकर्ता मुलुकले अहिले हतियार निर्यातमा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेको देखाएको छ । भारतले ब्राह्मोस मिसाइल पिनाका रकेट र आर्टिलरी झण्डै ८५ देशमा निर्यात गरिसकेको छ। भारतले पनि ठूलो मात्रामा तोपको गोला निर्यात गरिरहेको छ । भारतबाट हतियार खरिद गर्ने देशहरूमा आर्मेनिया र फिलिपिन्स जस्ता देशहरू छन् जुन ठूलो खतराको सामना गरिरहेका छन्। यसबाहेक इटाली, माल्दिभ्स, रुस, श्रीलंका, युएई, फिलिपिन्स, साउदी अरेबिया, पोल्याण्ड, इजिप्ट, इजरायल, स्पेन चिली पनि परेका छन् ।
भारतले ब्रह्मोस मिसाइल पिनाका रकेट निर्यात गरेको छ
भारतको आर्थिक सर्वेक्षण २०२४ अनुसार आर्थिक वर्ष २०१७ मा भारतको हतियार उत्पादन ७४,०५४ करोड रुपैयाँ थियो, जुन अहिले सन् २०२३ मा बढेर १,०८,६८४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। जसका कारण हतियार निर्यातमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । 2015 र 2019 को बीचमा, भारत विश्वको दोस्रो ठूलो हतियार आयातकर्ता थियो, तर अब यो शीर्ष 25 हतियार निर्यातकर्ताहरूमा सामेल भएको छ। यो सर्वेक्षणले अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूलो हतियार निर्यातमा भारतको निजी क्षेत्र र रक्षा सार्वजनिक क्षेत्रको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको बताएको छ।
भारतले कुन हतियार निर्यात गर्दैछ ?
भारत सरकारले धेरै हतियार निर्यात आवेदन स्वीकृत गरेको पनि उनले बताए। भारतका एक सय स्वदेशी कम्पनीले विभिन्न प्रकारका हतियार तथा उपकरण निर्यात गर्दै आएका छन् । जसमा डोर्नियर २२८ विमान, आर्टिलरी, ब्रह्मोस मिसाइल, आकाश मिसाइल, पिनाका रकेट सिस्टम, बडी आर्मर, हेलमेट, गोलाबारुद, राडार, तोपका बल र बख्तरबंद सवारीसाधन रहेका छन् । धेरै अफ्रिकी देशहरूले भारतबाट हतियार आयात गर्न चासो देखाएका छन्। भारतमा आत्मनिर्भरतामा जोड दिइएको छ र भारतमा हतियारको निर्माण र डिजाइनलाई प्रवर्द्धन भइरहेको छ।
भारतले अब आफ्नो स्वदेशी लडाकु जेट तेजस बेच्ने प्रयास गरिरहेको छ। धेरै अफ्रिकी देशहरूले तेजस फाइटर जेट खरिद गर्न चासो देखाएका छन्। यसबाहेक भारतले हेलिकप्टर पनि निकासी गरिरहेको छ । भारतले आर्मेनिया, फिलिपिन्सजस्ता देशलाई हतियार दिएर एउटै ढुङ्गामा धेरै चराहरूलाई मारिरहेको छ। आर्मेनिया अजरबैजानबाट खतरामा छ। टर्की र पाकिस्तानले अजरबैजानलाई हतियार सहयोग गर्छन्। योसँगै भारतले फिलिपिन्सलाई ब्रह्मोस मिसाइल दिएर चीनलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ । यो त्यही चीन हो जसले पाकिस्तानलाई हतियारदेखि मिसाइल प्रविधिसम्म सबै उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।
सम्बन्धित खबर
