म्यानमारमा चीनको तानाशाही कूटनीति चाल शुरु
एसीपी संवाददाता
१४ पुष २०७८, बुधबार ०२:५२ मा प्रकाशित
पाराह शासन र तानाशाहहरूलाई बढावा दिने नीतिले चीनको रणनीतिक गहिराइ बढाउँछ किनभने त्यस्ता शासनहरू विश्वव्यापी रूपमा पृथक र आफ्ना जनताप्रति जवाफदेही छैनन्।
१४ गते पौष २०७८ । चीनले म्यानमारसँगको रेलमार्ग उद्घाटन गरेको भर्खरैको समाचार अफगान हिंसाका कारण बेवास्ता गरिएको हुन सक्छ। यो परियोजना OBOR अन्तर्गत यसको समुद्री-सडक-रेल लिंकको एक हिस्सा हो जुन म्यानमारले 2013 मा सामेल भएको थियो। यसले चेङ्दुलाई म्यानमारको उत्तर पूर्वको चिन श्वे हाउको विपरीत रहेको लिंकाङसँग जोड्छ। म्यानमारका मण्डले, लासियो र हसेन्वी सहरहरूले अब चीनसँग अन्य अन्तर्विच्छेदन बिन्दुहरूसँग रेल जडान देख्नेछन्। यस लिंकको ठूलो उद्देश्य चीनलाई बंगालको खाडी र अन्ततः हिन्द महासागर क्षेत्रसँग जोड्नु हो।
अगस्टको सुरुमा चीनले यी परियोजनाका लागि ६ मिलियन डलरभन्दा बढी रकम हस्तान्तरण गरेको थियो। यसबाहेक, म्यानमारमा सैन्य विद्रोहको प्रारम्भिक महिनाहरूमा, चिनियाँहरूले जन्टा प्रमुख, वरिष्ठ जनरल मिन आङ ह्लाइङलाई “म्यानमारको नेता” भनेर उल्लेख गरे जुन तालिबानले अफगानिस्तानमा कब्जा गरेपछि “सरकार” बन्यो। यो बुझ्नको लागि। समीकरण, चीनको ‘तानाशाही कूटनीति’ बारे सचेत हुनैपर्छ जुन उसले उत्तर कोरिया र केही अफ्रिकी राज्यहरू जस्ता शासनहरूप्रति अभ्यास गर्दछ।
पाराह शासन र तानाशाहलाई बढावा दिने नीतिले चीनको रणनीतिक गहिराइ बढाउँछ किनभने त्यस्ता शासनहरू अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पृथक छन् र आफ्ना जनताप्रति उत्तरदायी छैनन्। तिनीहरूको मानवअधिकार उल्लङ्घनलाई पन्छाएर “आन्तरिक मामिला” भनेर लेबल लगाइन्छ। सन् १९५५ मा चीनले गैरहस्तक्षेप, अरूको सार्वभौमसत्ताको सम्मान, अ-आक्रमण र शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वको सिद्धान्त अपनायो। जे होस्, यसको मतलब लोकतन्त्रमा जोड दिनुपर्छ भन्ने कहिल्यै भएन। बेइजिङले चलाखीपूर्वक आफ्नो विदेश नीतिलाई प्रजातन्त्र र मानवअधिकारको प्रवर्द्धन गर्ने अमेरिकी नीतिहरूको विपरीत क्यालिब्रेट गर्यो।
म्यानमार अपवाद छैन। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिवेदनहरूले म्यानमारका जातीय सैन्य गुटहरूलाई अत्याधुनिक हतियारहरूका साथ एकैसाथ चिनियाँ हतियारहरू उद्धृत गर्दछ। 1960 र 1970 को दशकमा, बेइजिङले म्यानमारका केही जातीय समूहहरूलाई उनीहरूको जातीय पृष्ठभूमिका कारण चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीसँग आबद्धताका कारण हतियार र तालिम दिने नीति अपनाएको थियो। बेइजिङले बर्माको कम्युनिष्ट पार्टी (CPB) मा सक्रिय सहानुभूतिहरू फेला पार्यो र तिनीहरूलाई म्यानमारमा आफ्नै सरकारको विरुद्ध उक्सायो। पछि, जनरल ने वाई (क्रान्तिकारी परिषद् सरकार) लाई 1974 मा बर्मा सोसलिस्ट प्रोग्राम पार्टी (बीएसपीपी) द्वारा प्रतिस्थापित गरियो र 1980 को दशकमा प्रजातन्त्र समर्थक आन्दोलनलाई क्रूरतापूर्वक कुच्यो। म्यानमारमा पश्चिमी प्रतिबन्धहरू लगाइयो, तर चीनले पश्चिमी प्रभावलाई कम गर्ने मात्र होइन, भारतलाई पनि नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले सैन्य र आर्थिक शून्यता भर्यो। s रणनीतिक पहुँच। 1980 को दशकभरि, चीनले म्यानमारको जुंता शासन विरुद्ध संयुक्त राष्ट्र संघ र अन्य प्रस्तावहरूमा सक्रिय रूपमा भिटो लगायो र अमेरिकालाई “हस्तक्षेप गर्ने शक्ति” भनेर लेबल लगाएर रणनीतिक रूपमा म्यानमारसँग मिल्न सफल भयो।
सम्बन्धित खबर
