के चीनले दक्षिणपूर्वी एसियामा आफ्नो रणनीतिको पुन: मूल्यांकन गर्नेछ?
एसीपी संवाददाता
८ श्रावण २०७९, आईतवार ०७:४९ मा प्रकाशित
बेइजिङ- सन् १९५४ देखि १९७७ सम्म पश्चिमको गठन भयो र साम्यवादको विस्तारविरुद्ध दक्षिणपूर्वी एसियाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न दक्षिणपूर्व एशियामा सन्धि संगठनमा संलग्न भयो। त्यो बेला रुसी साम्यवाद थियो।
यो संगठन धेरै पहिले ध्वस्त भएको थियो, तर चीनको नयाँ धक्काको सामनामा दक्षिणपूर्वी एसियामा प्रभाव जमाउनको लागि क्वाड र अन्य सूत्रहरू रहेका छन्। चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको आक्रामकतालाई रोक्नको क्वाड र अन्य उपायहरु अवलम्बन गरिएका छन्। आसियनमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्नका लागि चीनको आर्थिक केन्द्रीयता कोभिड पछिको विश्वमा चुनौतीपूर्ण छ।
वास्तविक तथ्य चीनले आज महत्वपूर्ण स्तरको अविश्वासको सामना गरिरहेका छन्। यसलाई सही दृष्टिकोण प्राप्त गर्न र बुझ्न आवश्यक छ। यस क्षेत्रमा चीनको दोहोरो उपस्थिति, जोडिएको आर्थिक प्रवेशमा केन्द्रितसैन्य उपनिवेशवादसँग चीनले क्षेत्रीय अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान दिएका छन्।
चीनले पछिल्लो समय गरेका गतिविधिहरुलाई विश्वले विश्वास गरन सकेको छैन। सिंगापुरको युसुफ इशाक संस्थानद्वारा गरिएको सर्वेक्षणको प्रमुख निष्कर्षहरुमध्ये चीन सबैभन्दा अविश्वसनीय मुलुकको रुपमा रहेको देखाउँछ। यस क्षेत्रमा सबैभन्दा कम विश्वसनीय देश सर्वेक्षणले अमेरिकालाई जापानपछि दोस्रो सबैभन्दा भरपर्दो साझेदारको रूपमा प्रशंसा गरेको छ। ‘जापान सबैभन्दा बढी भरपर्दो मुलुकको रुपमा रहेको छ।
उत्तरदाताहरुमध्ये ५४.२ प्रतिशतले दक्षिणपूर्वी एशियाली मुलुकहरू बीचको जापान प्रमुख शक्तिमा विश्वास गरिएको थियो। अमेरिकाको पक्षमा ५३ प्रतिशत ईयूको पक्षमा ४८ प्रतिशत उत्तरदाताहरुले आफ्नो विश्वास रहेको बताएका थिए।
चीनप्रति अविश्वास गर्ने उत्तरदाताहरु ५८ प्रतिशत रहेका छन्। उनीहरुले विश्वका मुलुकहरुलाई आर्थिकरुपमा ऋण जालमा पारेका कारण विश्वले विश्वास गर्न नसकेको र चिनियाँ शासन सदा शंकाको घेरामा रहेको छ।
र आफ्नो देशको हितका लागि चीनले अन्य मुलुकको सार्वभौमसत्तालाई खतरामा पार्न सैन्य शक्ति प्रयोग गर्ने गरेकोसमेत पाइएको छ।
उल्लेखनीय रूपमा, सर्वेक्षणले आसियान सामान्यतया चीनको बारेमा चिन्तित छ। ७६ प्रतिशत उत्तरदाताहरुले चीनमार्फत क्षेत्रीय राजनीति र प्रभावका विषयमा चिन्ता व्यक्त गरेको र राजनीतिक र रणनीतिक प्रभाव बढाउँदै लगेका कारण समस्या सिर्वजन भएको छ। यद्पि यस क्षेत्रमा गत वर्ष चिनियाँ प्रभाव रहेको विश्वास गर्नेहरु ८६.५ प्रतिशत रहेको भए पनि अहिले त्यो घटेको पाइएको छ। अमेरिकाको प्रभाव रहेको विश्वास गर्नेहरु ६२ प्रतिशत रहेका छन्।
चीनको प्रभावका कारण विश्व नै आक्रान्त भएको समयमा चीनले आफ्नो विश्वसनीयता कायम गर्न सकेन। सामुद्रिक र क्षेत्रीय विवाद एक समस्या गहिरो भएको बताइएको छ। मूल्य स्वायत्तताको लागि चीनको बेवास्ताबारे जानकारी गराएका छन्। चीनको क्षेत्रीय रणनीति त्रुटिपूर्ण धारणाबाट सञ्चालित छ। दक्षिणपूर्व एशियामा कूटनीति कसरी काम गरिरहेको छ भन्ने कुरा सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ।
क्षेत्रीय राष्ट्रहरूले सार्वजनिक हित र आर्थिक विकासलाई प्राथमिकता दिन्छन्। तर, चीनले बेवास्ता गरेको कुरा के हो भने दक्षिणपूर्वले आफ्नो स्वायत्ततालाई व्यापार गर्दैन। दक्षिणपूर्व एसियाका प्रत्येक राष्ट्रको आकांक्षा बुझ्दै र एकको रूपमा
सामूहिक समग्रता एक आवश्यकता हो।
ऐतिहासिक रूपमा, दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूले एक ठाउँमा राख्न खोजेका छन्। खुला र समावेशी क्षेत्रीय व्यवस्था, जस भित्र व्यक्तिगत स्वायत्तता हुन सक्छ।
यद्यपि चीनले यस क्षेत्रका देशहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउन जोड दिन्छ। दक्षिण चीन सागरमा विदेशी (अर्थात, पश्चिमी) सैन्य उपस्थिति र आश्वासन दिन्छ। यस क्षेत्रलाई यसको लागि विशेष बनाउन अन्य धेरै उपायहरू गर्न सकिन्छ। चीनले दक्षिणपूर्वी एसियालाई आफ्नो कब्जामा पार्ने प्रयासहरु गरे पनि सफल हुन सकेको छैन।
सम्बन्धित खबर
