चिनियाँ उच्चस्तरीय भ्रमणको अर्थ
एकपटक फेरि बेइजिङको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) अनुरुप संसदका सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटा र चीनको राष्ट्रिय जनकंग्रेसका स्थायी समिति अध्यक्ष ली चान्शुले ६ बुँदे सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका छन्। जसमा दुवै देशले एकअर्काको विधायिका, अनुगमन र सुशासन गतिविधि परस्पर आदानप्रदान गर्ने जनाइएको छ। चीनको महत्वाकांक्षी तर, विवादित परियोजना बीआरआई बारे सन् २०१७ मा नै एमओयू भए पनि अहिलेसम्म कुनै प्रगति देखिएको छैन। अहिलेको सहमतिपत्रमा त्यसलाई सम्बोधन गर्दै एमओयूको पाँचौं बुँदामा दुई सरकारले प्राथमिकता र प्रवर्द्धन गर्ने बताउँदै बीआरआई मार्फत दुई राष्ट्रहरू बीचको सम्बन्ध, पारस्परिक फाइदाहरू र दायित्वहरूको प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन्।
ली चान्सुको भ्रमणले नेपाल–चीनको सम्बन्धमा महत्त्वपूर्ण आयाम थपिएको चर्चा गर्दै यसका लागि नेपालले अवलम्बन गरेको सुधारिएको संसदीय व्यवस्था र संसद्को विस्तारित भूमिकालाई नियालेर चीनले सम्बन्ध बढाएको हुनसक्ने अनुमान गरिदैछ। सरकारदेखि सरकारसम्म स्थान पाएको परिवेशमा रहेको दुई देशबीच सम्बन्धलाई ली चान्सुको नेपाल भ्रमणबाट चीन पनि नेपालको संसद्सँग सहकार्य गर्न इच्छुक रहेको भन्ने कुरा प्रमाणित भएको बुझाइ छ। यसमार्फत् विश्वका विकसित देशले नेपालको संसद्सँग साझेदारी र सहकार्यको नयाँ आयाम थप्ने र नेपालको संसद्ले नयाँ उचाइ प्राप्त हुने पनि भनिन्छ।
सभामुख सापकोटाको निमन्त्रणमा ६७ सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै चार दिने नेपाल भ्रमणमा आएका चिनियाँ जनकंग्रेस स्थायी समितिका अध्यक्ष लीले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटा, परराष्ट्रमन्त्री डा. नारायण खड्का र राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष गणेशप्रसाद तिमिल्सिनासँग भटवार्ता गरेका हुन्। यसका साथै उनले पूर्व प्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पूर्व प्रधानमन्त्री तथा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’सँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरे।
चिनियाँ नेता लीले नेपाली संसदको संस्थागत आवश्यकतालाई सोहीअनुरूप सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका छन्। भ्रमण बारे परराष्ट्र मन्त्रालयबाट जारी विज्ञप्ति अनुसार दुई कूटनीतिज्ञले कनेक्टिभिटी पूर्वाधारको महत्त्वलाई विशेष गरी बीआरआई द्वारा वित्त पोषित गर्ने बारे पनि छलफल गरेका थिए। तर, भूपेरिवेष्टित मुलुक नेपाललाई पारवहन सुविधा दिन सहमत भएको चीनले पटकपटक व्यापारिक नाका बन्द गर्दै आएको छ। भूकम्पपछि सुरु भएको चीनको व्यापारिक अवरोध अहिलेसम्म विभिन्न बहानामा भइरहेको छ। भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त सडकलाई नेपालले आफ्नोतर्फको मर्मत गरे पनि चीनले तातोपानी नाका खोल्न चासो दिएको देखिन्न। पछि खुलेको नाका पनि कोभिडको बहानामा लामोसम्म बन्द गरियो जुन धेरैपछि खोलेर गत महिनादेखि फेरि बन्द भयो। जसका कारण नेपाली व्यवसायीका सामान बोकेका सयौं कन्टेनर चीनतर्फ रोकिएका छन्।
नेपाल भ्रमणमा रहेका ली चान्शुले नेपालतर्फका नाका खोल्नेबारे राष्ट्रपतिलाई जानकारी गराए लगत्तै रसुवागडी नाका सञ्चालनको जानकारी चिनियाँ पक्षले गराएको छ। कोभिडको बहाना देखाएर एकतर्फी रूपमा सीमा नाका बन्द गरेको चीनले ट्रान्जिटमा रोकिएका मालवाहक कन्टेनरलाई नेपाली राजनीतिक नेतृत्वले नाका खोल्न अनुरोध गरेपछि झारा टार्नु भए पनि केही दिनका लागि खुलाउन लागेको हो। जसअनुसार बन्द रहेको रसुवागढी नाका बिहीबारदेखि सञ्चालनमा आउने भएकोले दैनिक १४ कन्टेनर नेपाल प्रवेश गर्न दिने जानकारी आएको छ। तर, तातोपानी नाकाबारे धेरै सकारात्मक खबर छैन।


