एसीपी संवाददाता
२६ श्रावण २०८३, मंगलवार १२:१३ मा प्रकाशित
काठमाडौं – नेपालमा हिन्दू धर्म–परम्परा र बौद्ध धर्म दुवैको इतिहास अत्यन्त पुरानो छ।
🇳🇵 नेपालमा हिन्दू धर्म–परम्परा
वैदिक/हिन्दू परम्पराको प्रभाव नेपालमा ईसापूर्व पहिलो सहस्राब्दीभन्दा पनि पुरानो हुन सक्ने मानिन्छ, तर प्रारम्भिक कालका प्रत्यक्ष लिखित प्रमाण सीमित छन् ।
लिच्छवि काल (करिब चौथो–८ औँ शताब्दी) मा शिव, विष्णु, सूर्य आदि हिन्दू देवतासम्बन्धी अभिलेख र मूर्तिहरूका स्पष्ट प्रमाण भेटिन्छन् ।
त्यसैले नेपालमा हिन्दू परम्परा कुनै एक वर्षमा “स्थापना” भएको भन्दा प्राचीन कालदेखि क्रमशः विकसित भएको परम्परा भन्नु उपयुक्त हुन्छ।
☸️ नेपालमा बौद्ध धर्मको सुरुवात
गौतम बुद्ध को जन्मस्थल लुम्बिनी, नेपाल हो। बुद्धको जीवनकाललाई सामान्यतः ईसापूर्व ६औँ–५औँ शताब्दी आसपास राखिन्छ।
त्यसैले बुद्धकै समयदेखि नेपालको भूभागमा बौद्ध परम्पराको प्रत्यक्ष सम्बन्ध देखिन्छ।
ईसापूर्व ३ औँ शताब्दीमा सम्राट अशोकको लुम्बिनी भ्रमण र त्यहाँ रहेको अशोक स्तम्भ बौद्ध इतिहासको महत्वपूर्ण पुरातात्त्विक प्रमाण हो।
पछि काठमाडौं उपत्यकामा महायान र वज्रयान बौद्ध परम्परा विशेष रूपमा विकसित भयो।
हिन्दू/वैदिक परम्परा
अत्यन्त प्राचीन; कुनै एक स्थापना वर्ष छैन
बुद्धको जन्म
लुम्बिनी, ईसापूर्व ६औँ–५औँ शताब्दी आसपास
नेपालमा बौद्ध परम्पराको प्रारम्भ
बुद्धको समयदेखि सम्बन्धित
अशोक स्तम्भ, लुम्बिनी
ईसापूर्व ३औँ शताब्दी
लिच्छवि काल
हिन्दू र बौद्ध दुवै परम्पराको महत्वपूर्ण विकास
महत्त्वपूर्ण कुरा: “नेपाल हिन्दू धर्मबाट मात्र बनेको हो” वा “बौद्ध धर्म पछि मात्र आएको हो” जस्ता दाबीलाई सरल रूपमा प्रमाणित गर्न सकिँदैन। नेपालको धार्मिक इतिहासमा हिन्दू र बौद्ध परम्परा लामो समयदेखि एकअर्कासँग सहअस्तित्व र अन्तर्क्रियामा विकसित भएका छन्।
सम्बन्धित खबर
