उत्पिडनको नौलो रुप, प्रवासी चीनीयाँ नागरीकलाई जबरदस्ती फर्काउने हतकण्डा अपनाईदै
एसीपी संवाददाता
१५ माघ २०७८, शनिबार १०:१९ मा प्रकाशित
चीनले उत्पिडनका कारण देश छोड़ि जाने नागरिकहरुलाई अन्त पनि शान्तिले बस्न नदिएको जानकारी बाहिर आएको छ । ब्यापारका कारण प्रायजसो हरेक देशमाथि नियंत्रणको प्रयासमा रहेको तानाशाही चीनले, मुलुक छोडि बाहिर गएका चीनीया नागरिक माथि क्रुरताको हद नाघिरहेको देखिन्छ ।
“रोयल क्यानाडाली माउन्टेड पुलिस कमिश्नर ब्रेन्डा लुकीले बेइजिङको हस्तक्षेप र धम्की दिने कार्यलाई चीनबाट क्यानाडामा बसाइँ सर्ने मानिसहरूलाई लक्षित गर्ने कार्यलाई ‘समस्या’ भन्छिन्, र पीडितहरूले डरविना क्यानाडाली अधिकारीहरूलाई उत्पीडनको रिपोर्ट गर्न सक्छन् भन्छन्। कमिश्नर लुकीले शुक्रबार एक अन्तर्वार्तामा भनेकी थिइन्। मुद्दाको स्केलको बारेमा कुनै विवरण छैन, तर त्यस्ता अपरेसनहरू विरुद्ध बलले लिने कारबाहीलाई अगाडि बढाउन खोजिरहेको छ। ‘म भन्छु, यो एक समस्या हो, तर यसको चौडाई र गहिराइ मैले वास्तवमै भन्न सक्दिन। ‘यो बढ्दो समस्या हो, स्पष्ट रूपमा, र हामी हाम्रा अन्तर्राष्ट्रिय र घरेलु साझेदारहरूसँग मिलेर काम गर्न चाहन्छौं। यो धेरै जागरूकता र शिक्षाको बारेमा हो, किनभने चीजहरू हुन्छन् र हामी मानिसहरूलाई सुनिश्चित गर्न चाहन्छौं कि जो यसबाट प्रभावित भएकाले सुरक्षित महशुस गर्न सकिन्छ– प्रतिशोधको डर बिना नै यसबारे जानकारी दिन सक्छन् ।’ त्यसका लागि आयुक्त लक्कीले यस्ता घटनाबाट प्रभावित व्यक्तिलाई फोन गर्नका लागि आरसीएमपी फोन नम्बर रहेको बताइन् ।
ग्लोब एन्ड मेलले यस हप्ता रिपोर्ट गरेको छ कि चीनले विदेशमा बसोबास गरेका चिनियाँ नागरिकहरूलाई फिर्ता गर्न बाध्य पार्न आफ्नो जबरजस्ती प्रयोग विस्तार गरिरहेको छ, जसमध्ये धेरै अष्ट्रेलिया, क्यानडा र संयुक्त राज्य अमेरिकामा छन्। स्पेनमा आधारित अधिकार समूह सेफगार्ड डिफेन्डर्सको नयाँ प्रतिवेदनमा यो प्रवृत्ति पहिचान गरिएको थियो । प्रतिवेदनले चीनले जबरजस्ती नागरिकहरूलाई फिर्ता गर्न प्रयोग गर्ने तीनवटा विधिहरू पहिचान गरेको छ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले पहिले लक्षित परिवार र अझै पनि चीनमा बस्ने आफन्तहरू मार्फत फर्काउने प्रयास गर्छन्। उनीहरूले आफ्ना प्रियजनहरूलाई दुव्र्यवहार गर्छन् र विदेशमा रहेका व्यक्तिहरूलाई सन्देश पठाउन उनीहरूलाई जबरजस्ती गर्ने प्रयास गर्छन्। दोस्रो विधि सीधै मुख्य भूमि चीन बाहिरको लक्ष्यमा पुग्नु हो, जसमा चिनियाँ एजेन्टहरू पठाएर पनि समावेश छ। तेस्रो तरिका हो जसलाई सेफगार्ड डिफेन्डरहरूले ‘विदेशमा अपहरण’ भन्छन्, जसमा चिनियाँ अधिकारीहरूले विदेशी भूमिमा लक्षितहरूलाई पक्राउ गरी चीनमा फिर्ता लैजान्छन्।
चिनियाँ अधिकारीहरूले पहिले लक्षित परिवार र अझै पनि चीनमा बस्ने आफन्तहरू मार्फत फर्काउने प्रयास गर्छन्। उनीहरूले आफ्ना प्रियजनहरूलाई दुव्र्यवहार गर्छन् र विदेशमा रहेका व्यक्तिहरूलाई सन्देश पठाउन उनीहरूलाई जबरजस्ती गर्ने प्रयास गर्छन्। दोस्रो विधि सीधै मुख्य भूमि चीन बाहिरको लक्ष्यमा पुग्नु हो, जसमा चिनियाँ एजेन्टहरू पठाएर पनि समावेश छ। तेस्रो तरिका हो जसलाई सेफगार्ड डिफेन्डरहरूले ‘विदेशमा अपहरण’ भन्छन्, जसमा चिनियाँ अधिकारीहरूले विदेशी भूमिमा लक्षितहरूलाई पक्राउ गरी चीनमा फिर्ता लैजान्छन्।
क्यानडामा हङकङ समर्थक प्रजातन्त्रवादी कार्यकर्ताहरूको छाता समूह, एलायन्स क्यानाडा हङकङका कार्यकारी निर्देशक चेरी वङले यस देशमा कानून प्रवर्तनले बेइजिङबाट उत्पीडन रोक्न मद्दत गर्न सक्छ भन्ने विश्वास गुमाएको बताए। ‘समुदायले उनीहरूलाई मद्दत गर्न क्यानाडाली एजेन्सीहरूमा विश्वास गुमाएको छ। धेरै व्यक्तिहरूले मद्दतको लागि RCMP लाई सम्पर्क गरेका छन्, तर प्रवर्तन र गुप्तचर एजेन्सीहरू बीच उछालिएको छ, उनले भनिन्। ‘क्यानाडाली प्रवर्तन र खुफिया एजेन्सीहरूसँग प्रभावकारी रूपमा विदेशी हस्तक्षेप सञ्चालनहरू रोक्न उपकरण र स्रोतहरू छैनन्। चिनियाँ पार्टी-राज्य कलाकारहरूले लामो समयदेखि कानुनी खैरो क्षेत्रहरूलाई अनुपयुक्त रूपमा प्रभाव जमाउन प्रयोग गर्दै आएका छन्’।
क्यानाडाली फ्रेन्ड्स अफ हंगकंगका प्रवक्ता आइभी लीले भने कि क्यानडालाई अष्ट्रेलिया वा संयुक्त राज्यमा जस्तै विदेशी-एजेन्ट दर्ता ऐन आवश्यक छ, साथै चिनियाँ सरकारको धम्कीबाट पीडितहरूका लागि केन्द्रीकृत रिपोर्टिंग केन्द्र।
उइघुर अधिकार एड्भोकेसी प्रोजेक्टका कार्यकारी निर्देशक मेहमेट तोहतीले भने, आरसीएमपीसँग क्यानाडामा विदेशी-आधारित उत्पीडनको सफलतापूर्वक सामना गर्ने सार्वजनिक रेकर्ड छैन। पूर्व आरसीएमपी कमिश्नर बब पाउल्सनले क्यानडामा चीनको जबरजस्ती गतिविधिहरू रोक्न पर्याप्त काम नभएको स्वीकार गरेका छन्।
2011 देखि 2017 सम्मका आयुक्त श्री पाउलसनले यस हप्ता द ग्लोबलाई भने कि जबरजस्ती र धम्कीपूर्ण व्यवहार सम्बन्धी क्यानाडाली कानूनहरूले यी गतिविधिहरूलाई निषेध गर्दछ। तर, उनले भने: ‘हामीले यसका लागि स्रोतहरू खर्च गरेका थिएनौं। चिनियाँ एजेन्टहरू बलियो हतियारधारी नागरिकहरू थिए भन्ने गुनासोको पछाडि हामी सफल भएका उदाहरणहरू म सोच्न सक्दिन। त्यसमा काँध हाल्नुपर्छ’।
यसरी कुनै देश पनि चीनसंग सिधा सामना गर्न आँट गरैको देखिदैन । उसको अाधुनिक सुविधा सम्पन्न हतियार तथा स्रोत साधनले भरिपुर्ण चीनीयाँ गुप्तचरहरुले खुल्लेआम आफ्ना गतिविधि लाई अन्जाम दिरहेको देखिन्छ । निरिह रहेको जनता भन्दा कुनै राज्यको सरकार र प्रशासन बढी कमजोर देखिएको यथार्थ सामने आएको छ ।
सम्बन्धित खबर
मस्जिद भित्र अनैतिक कार्य गर्ने मृत्यु दण्ड सजाय
२ दिन अगाडि
