इन्डो-प्यासिफिकमा चीनको बढ्दो प्रभावपछि जर्मनीले बढायो भारतसँग सैन्य सम्बन्ध
जर्मन वायुसेना प्रमुख लेफ्टिनेन्ट जनरल इन्गो गेर्हार्ट्जले भारतीय वायुसेना (आईएएफ) सँग संयुक्त अभ्यासको प्रस्ताव राखेका छन्। बर्लिनले इन्डो-प्यासिफिकमा आफ्नो भविष्यको संलग्नतालाई पुन: केन्द्रित गरिरहेको छ र फ्रान्सले जस्तै समुद्री रणनीतिको केन्द्रको रुपमा नयाँ दिल्लीलाई राखेको छ।
अन्य छिमेकी देशहरूलाई चुनौती दिने चीनको भू-रणनीतिक प्रयासलाई लिएर चिन्तित दुवै देशका नौसेनाहरूले यस वर्षको अन्त्यमा जर्मन युद्धपोतहरूको इन्डो-प्यासिफिक तैनाथीको क्रममा संयुक्त अभ्यास गर्ने कार्यक्रम रहेको पनि जनाइएको छ।
उनीहरूले द्विपक्षीय प्रतिरक्षा सम्बन्धलाई बढावा दिँदा र थप सैन्य अभ्यासमा संलग्न हुँदा, दुवै देशहरूले ठोस सहयोगले भविष्यको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थालाई आकार दिने क्षेत्रमा विश्वासलाई अझ गहिरो बनाउने विश्वास गर्छन्।
‘भारतसँग विश्वको तेस्रो ठूलो वायु सेना छ। नयाँ दिल्लीको आफ्नो भ्रमणका क्रममा जनरल लेफ्टिनेन्ट इङ्गो गेर्हार्ट्जले भारतीय वायु सेना प्रमुख वीआर चौधरीसँग सम्भावित सहयोगका बारेमा कुरा गरे र अर्को वर्ष भारतमा संयुक्त अभ्यास गर्ने विचारलाई बढावा दिए,’ जर्मन वायुसेनाले बुधबार दुई वायुसेनाबीचको भेटपछि भने।
पछिल्ला तीन दिनमा गेर्हार्ट्जले रक्षा सचिव गिरिधर अरमाने, चीफ अफ डिफेन्स स्टाफ जनरल अनिल चौहान, नेभल द स्टाफ एडमिरल आर हरि कुमार र सीएएस एयर चीफ मार्शल चौधरीसँग नयाँ अवसरहरूबारे छलफल गर्न महत्वपूर्ण वार्ता गरेका छन्।
बिहीबार, जर्मन वायुसेना प्रमुखले ग्वालियरमा आईएएफको ट्याक्टिस एण्ड एयर कम्ब्याट डेभलप्मेन्ट इस्टाब्लिसमेन्टको भ्रमण गरेका थिए, जहाँ उनलाई विभिन्न परिचालन र रणनीतिक प्रशिक्षण पक्षहरूको परिचय गराइएको थियो।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र जर्मन चान्सलर ओलाफ स्कोल्जले दुई ठूला प्रजातान्त्रिक अर्थतन्त्रहरू बीचको बहुआयामिक सम्बन्धको विकासको लागि आपसी प्रतिबद्धतालाई प्रकाश पारेका छन्। उनीहरुबीच पछिल्ला १२ महिनामा रक्षा सम्बन्धहरू भारत-जर्मनी रणनीतिक साझेदारीको प्रमुख स्तम्भ बनेको पनि जनाएका छन्।
जर्मनी इन्डो-प्यासिफिकमा बढ्दो चिनियाँ युद्धसँग चिन्तित छ र फ्री समुद्री मार्गहरूमा रणनीतिक चासो राखेको छ, किनकि जर्मन व्यापारको २० प्रतिशत भन्दा बढी यस क्षेत्रका देशहरूसँग छ।
बर्लिनले बेइजिङलाई विश्वव्यापी चुनौतिहरूको साझेदार, प्रतिस्पर्धी र ‘बढ्दो रूपमा प्रणालीगत प्रतिद्वन्द्वीको रूपमा’ हेर्न थालेका छन्।


