धेरै प्रान्तले ठूलो बाढीबाट उत्पन्न कठिनाइको सामना गर्न संघर्ष गर्दा, हुनान प्रान्तमा बाँध भत्किएपछि मध्य चीनमा ठूलो बाढी आयो। शानडोङ प्रान्तमा आँधीबेहरीले केहीको ज्यान लियो। चीनले हालैका वर्षमा चरम मौसमी घटनाको साक्षी दिइरहेको बेला, भर्खरको वर्षा र बाढीले यस्तो अवस्था सिर्जना गरेको छ जसलाई अधिकारीहरूले युद्धकालीन आपतकाल भनेका छन्।
चिनियाँ अधिकारीहरूले प्रभावित मानिसहरूलाई उद्धार गर्न र उनीहरूलाई सहयोग उपलब्ध गराउन संघर्ष गर्दा असहाय देखिन्छन्। सन् २०२३ र २०२२ मा बाढीका कारण चिनियाँ जनताको घर डुबानमा परेको र बालीनालीमा क्षति हुँदा उनीहरुको कडा आलोचना भएको थियो । ‘म जान्न चाहन्छु, देशभरका बाढी भण्डारण क्षेत्रमा बसोबास गर्ने सबै मानिसहरूमध्ये, तिनीहरूमध्ये कति जनालाई थाहा छ कि तिनीहरू त्यस्ता क्षेत्रमा बसिरहेका छन्,’ सोसल मिडिया प्लेटफर्म वेइबोमा एक चिनियाँ व्यक्तिले भने।
यस वर्ष, बेइजिङ सरकारले प्राकृतिक प्रकोपको मिडिया कभरेजलाई प्रतिबन्ध गर्ने प्रयासको रूपमा लिइएको आपतकालीन प्रतिक्रिया कानूनलाई परिमार्जन गर्यो। ‘उक्त उद्देश्य भनेको जानकारीको शुद्धता र वस्तुनिष्ठता बढाउनु हो, तर नयाँ कानूनले सूचना प्रवाहमा राज्यको नियन्त्रणलाई थप एकाधिकार बनाउँछ, बर्लिनस्थित मर्केटर इन्स्टिच्युट फर चाइना स्टडीजका राजनीति र समाज कार्यक्रमका प्रमुख काटजा ड्रिन्हाउसेनले भने।
अविरल वर्षाका कारण चीनको अवस्था नाजुक बन्दै गएको छ। कम्युनिष्ट पार्टीका पदाधिकारीले गरेको भ्रष्टाचार, अतिक्रमण र शक्तिको दुरुपयोगप्रति जनता आक्रोशित छन्। चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले पुल, घर र बाढीमा डुबेका मानिसको तस्बिर सेयर गरिरहेका छन्। बाढीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या भने पुष्टि भएको छैन। तर, मिडिया रिपोर्टले लगभग सबै प्रभावित प्रान्तमा मृत्युको संख्या दोहोरो अंकमा रहेको सुझाव दिए।
बिना चेतावनी बाढीको ढोका खोलिएकोले अधिकारीहरूले लापरवाही गरेको उनीहरूले आरोप लगाए। नर्थरोप गुन्डम पेन नाम भएको चिनियाँले भने- पानी छोड्नका लागि फ्लडगेटहरू गोप्य रूपमा खोलिएको थियो। जति मानिस मरे पनि कुनै अधिकारीले वास्ता गर्दैनन् । त्यसैले यो बाढीमा मर्नेहरूको सही संख्या सधैं रहस्य नै रहनेछ।
अविरल वर्षाका कारण राजमार्ग भत्किने, पहिरो खस्ने र भवनहरु भत्किएका छन् । अप्रिलमा, चीनको आपतकालीन व्यवस्थापन मन्त्रालयले भारी वर्षा र अन्य प्राकृतिक प्रकोपका कारण ५० लाखभन्दा बढी मानिस प्रभावित भएको स्वीकार गरेको थियो। चीनका ठूला नदीहरू खतराको स्तरभन्दा माथि बग्न थालेपछि स्थिति बिग्रिएको छ । यसबाहेक, चीनको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो ताजा पानीको ताल डोङटिङ तालमा एउटा डाइक भत्किएपछि ६,००० मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।
वर्षा र त्यसपछि आएको बाढीका कारण ९९१,००० भन्दा बढी मानिस प्रभावित भएकाले पूर्वी प्रान्त आन्हुईबाट २,४२,००० भन्दा बढीलाई विस्थापित गरिएको थियो। दक्षिणी प्रान्त ग्वाङ्डोङ र जियाङ्सी नराम्ररी प्रभावित भएका छन्। ग्वाङडोङमा ५४ हजारभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ । हजारौं घर, बाली जग्गा र सडकमा क्षति पुगेको छ भने गुआङ्डोङ र अन्य प्रभावित प्रान्तहरूमा नागरिक सुविधाहरू कार्यविहीन भएका छन्। जियाङ्सीमा १.५६ मिलियन भन्दा बढी प्रभावित छन्।
धेरै चिनियाँ प्रान्तहरू अहिले पहाडी मुहानको जोखिममा छन्। चीनको मौसम विज्ञान र जलस्रोत अधिकारीहरूले यस मुद्दालाई उच्च स्तरमा बढाएका छन् र चीनको केही पूर्वी र दक्षिणी भागहरूमा पहाडी मुसलधारे र वर्षाको लागि रेड अलर्ट जारी गरेका छन्। त्यस्तै, उत्तरपश्चिमका दुई प्रदेशमा सुन्तलाको चेतावनी दिइएको छ।
चीनको मौसम विज्ञान प्रशासनले अब शहरी बाढी, अचानक बाढी, पहिरो, माटो र अन्य माध्यमिक प्रकोपहरूको चेतावनी दिएको छ, जसले कडा मौसमी प्रकोपहरूको उच्च जोखिम निम्त्याउँछ। याङ्त्जे र अन्य नदीहरूमा पानीको सतह बढ्दै गएकाले गम्भीर बाढीको अवस्था आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। नेपालपाना
