चिनियाँ कम्युनिस्ट सत्ताको ‘विशेष आपूर्ति’ र शक्ति सौदाबाजीको पर्दाफास
एसीपी संवाददाता
२२ असार २०८२, आईतवार २०:०२ मा प्रकाशित
चीन । एकजना स्थानीय कम्युनिस्ट अधिकारीको माउताई रक्सीको अत्यधिक सेवनपछि निधन भएपछि सुरु भएको एउटा सामान्य घटना अहिले चिनियाँ सत्ताको उच्च तहमा मौलाएको ‘विशेष आपूर्ति संस्कृति’ र राजनीतिक सौदाबाजीको गहिरो पर्दाफास बनेको छ। माउताई काण्डले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) भित्रको सुविधाभोगी चरित्र, भ्रष्टाचार र देखावटी अनुशासनको वास्तविकता उजागर गरिदिएको छ।
रक्सीको त्यो बोतल अब केवल पेय पदार्थ थिएन, त्यो एक प्रतीक थियो– राजनीतिक पहुँच, आन्तरिक शक्ति, र ‘भिआइपी’ इम्युनिटीको। “विशेष आपूर्ति” भनेर चिनिने माउताईको प्रिमियम संस्करण नाम राखेर, सामान्यभन्दा पाँचगुणा बढी मूल्यमा दलाली मार्फत बाँडफाँड हुने, तर भित्र औद्योगिक रक्सी मिसिएको, झुटो लेबल र बनावटी प्याकिङ गरिएको पुष्टि भएको छ। यस्तो फर्जी रक्सीमा मात्रै होइन, पार्टीको शासकीय संयन्त्रमा नै बनावटीपन गहिरिएको छ।
२०१९ देखि २०२५ सम्मकै अवधिमा माउताई कम्पनीका कम्तिमा तीनजना उच्च पदस्थ कार्यकारीहरूलाई भ्रष्टाचारको अभियोगमा पक्राउ गरिएको थियो। उनीहरूलाई क्षेत्रीय नेताहरूसँग मिलेर वितरण च्यानल कब्जा गरी ४ करोड युआनभन्दा बढी नाजायज लाभ कमाएको आरोप लाग्यो। यस्ता गिरफ्तारीहरू अक्सर पार्टीभित्रको शक्ति संघर्ष र राजनीतिक बदला पूरा गर्ने अवसरमा मात्रै देखिन्छन्।
२०२४ को जुन महिनामा व्यापक कारबाहीको घोषणा गर्दै चिनियाँ अधिकारीहरूले ३ लाख १८ हजारभन्दा बढी नक्कली माउताईका बोतल जफत गरे, ५० भन्दा बढी आपराधिक गिरोह भंग गरे र ४ सयभन्दा बढी पक्राउ परे। तर विश्लेषकहरू भन्छन्, यो ‘क्र्याकडाउन’ समस्याको सतही समाधान मात्र हो। किनभने माउताईको व्यापार नै सत्ताको पहुँच, अनुग्रह, र वफादारीको मूल्याङ्कन गर्ने माध्यम बनेको छ।
पूर्व भ्रष्टाचार अनुसन्धान प्रमुख वाङ युचुआन भन्छन्, ‘विशेष आपूर्ति प्रणाली’ कुनै अपवाद होइन, यो नै सत्ताको बाँडफाँटको मूल यन्त्र हो। मन्त्रिपरिषददेखि सैन्य संरचना, प्रान्तीय कार्यालयदेखि कूटनीतिक वृत्तसम्म ‘आन्तरिक उपयोग’ भनिएको विलासी सामानको जथाभावी चलन, पार्टीको स्वामित्वमा व्यवस्थित गरिएको छ।
यस्ता घटना चिनियाँ सञ्चारमाध्यमको नियन्त्रण र गोप्य प्रशासनिक संस्कृतिका कारण शायद कहिल्यै सार्वजनिक हुने थिएनन्। तर, माउताईको यो रहस्योद्घाटनले स्पष्ट देखाउँछ– चिनियाँ पार्टी प्रणालीमा भ्रष्टाचार कुनै अपवाद होइन, त्यो त नियन्त्रित शासन व्यवस्थाको अंग हो।
जबसम्म सत्ताको केन्द्रमै रहेको सुविधाभोग र गैर-जवाफदेही संरचना परिवर्तन हुँदैन, तबसम्म अर्को माउताईजस्तै स्क्यान्डल केवल अर्को भोजको पर्खाइमा हुनेछ। शक्ति पिउन राखिएको त्यो बोतल अब चिनियाँ जनताका लागि कटु सत्यको स्वाद बनेको छ– जहाँ नारा सस्तो पर्छ, तर सुविधा महँगो बिक्छ।
सम्बन्धित खबर
शिक्षासँगै समाजसेवामा पनि सक्रिय प्रधानाध्यापक तरुण गौतम
१६ मिनेट अगाडि
