चिनलेबसाएको गाउँनै अवैध भन्दै भारतको कडा प्रतिक्रिया कुनै हालतमा मान्य नहुने धारणा
२६ गते कात्तिक २०७८ । अमेरिकी रक्षा विभागको रिपोर्टले भारत–चीनबीचको विवादित क्षेत्रमा चीनले गाउँ बसाएको खुलासा गरेको थियो । भारतले यो गाउँ नै अवैध रहेको प्रतिक्रिया दिएको छ । यस कदमलाई कुनै पनि हालतमा स्वीकार्न नसकिने भारतले जनाएको छ ।
भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता अरिन्दम बागचीका अनुसार भारतले पनि सीमासँग जोडिएका सीमावर्ती इलाकामा सडक र पुललगायत पूर्वाधारको विकास निर्माण तिव्र बनाएको छ । ‘चीनले पछिल्ला केही वर्षमा सीमावर्ती क्षेत्रसँगै ती क्षेत्रमा पनि निर्माण गतिविधिहरु सुरु गरेको छ । जसमाथि उसले दशकौंदेखि अवैध रुपमा कब्जा जमाइरहेको छ,’ बागचीले भने ।
भारतले न यस्तो अवैध कब्जालाई स्वीकारेको छ, न त चीनका अनुचित दाबीलाई नै मानेको छ । ‘हामीले अमेरिकी रक्षा विभागको रिपोर्टबारे जानकारी लिएका छौं । जसमा भारत–चीन सीमा क्षेत्र र विशेषगरी पूर्वी क्षेत्रमा चीनद्वारा बनाइएका निर्माण गतिविधिबारे उल्लेख छ ।’
वास्तविक तथयान्क र घटना संयुक्त राज्य अमेरिकाको रक्षा विभागको एक रिपोर्टले दाबी गरेको छ कि चीनले LAC मा आफ्नो दाबीलाई बलियो बनाउन द्रुत गतिमा काम गरिरहेको छ। यसैका कारण बेइजिङले तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र र अरुणाचल प्रदेशबीचको विवादित छ । सन् १९५९ मा चिनियाँ सेनाले यस क्षेत्रमा घुसपैठ गरी कब्जा गरेको स्रोतले बताएको छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाको रक्षा विभागको प्रतिवेदनमा चीनले तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र र अरुणाचल प्रदेश बीचको विवादित भागमा १०० घरको गाउँ स्थापना गरेको दाबी गरेको छ। भारतीय सुरक्षा प्रतिष्ठानले मंगलबार यस प्रतिवेदनलाई जवाफ दिदै भनेको छ कि अरुणाचल प्रदेशको माथिल्लो सुबानसिरी जिल्लाको विवादित सीमामा रहेको गाउँ निर्माण क्षेत्र सन् १९५९ देखि बेइजिङको कब्जामा रहेको बताइएको छ । यो अबैध कब्जा हो ।
उनले चीनका यस्ता कदमहरूबारे राजनीतिक माध्यमबाट विरोध जनाएको र भविष्यमा पनि जनाइरहने बताए । चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र र भारतको अरुणाञ्चल प्रदेश जोड्ने विवादित सीमा क्षेत्रमा चीनले सन् २०२० यता १ सयवटा घरहरुसहितको गाउँ बसालेको खुलासा ३ नोभेम्बरमा अमेरिकी रक्षा विभागका तर्फबाट जारी भएको रिपोर्टमा गरिएको थियो । 
तर, भारतका चिफ अफ डिफेन्स स्टाफ तथा भारत सरकारका प्रमुख सैन्य सल्लाहकार बिपिन रावतले यस मामिलामा फरक प्रतिक्रिया दिएका छन् । उनले चीनले आफ्नै अधिकार क्षेत्रमा रहेको गाउँमा पूर्वाधार निर्माण गरिरहेको बयान दिएका हुन् । केही महिनादेखि भारत–चीन सीमामा तनाव जारी छ । यस अवस्थाको बारेमा, बिपिन रावतले टाइम्स नाउ शिखर सम्मेलन कार्यक्रममा भने कि वास्तविक नियन्त्रण रेखामा भारतको प्राथमिक फोकस डी-एस्केलेसन अघि विघटन हो किनभने चीन हाम्रो पहिलो शत्रु हो, पाकिस्तान होइन। तर, बिपिन रावतले आगामी दिनमा भारतले दुई मोर्चामा शत्रुको सामना गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
‘उनीहरुले पूर्वाधार निर्माण गरिरहेका छन् र यो गाउँ एलएसीस्थित उनीहरुकै अधिकार क्षेत्रको हो । उनीहरुले एलएसीस्थित हाम्रो क्षेत्रको उल्लंघन कहिल्यै गरेनन् । धेरै तरिकाका धारणाहरू आएका छन् । एलएसी कहाँ छ भन्ने कुरालाई लिएर हामी हामी यो कुरालाई लिएर निकै स्पष्ट छौं । किनकि, हामीलाई एलएसीमा हाम्रो स्थिती कहाँ छ भनेर बताइएको छ । र, यो नै त्यो क्षेत्र हो, जसको सुरक्षाका लागि हामीसँग अपेक्षा गरिन्छ,’ द हिन्दू अखबारसँगको कुराकानीमा उनले भने । एजेन्सीहरु बाट लिएको समाचार ।


