इरान र अमेरिका समक्ष पूरा मध्यपूर्व क्षेत्रलाई आणविक हतियारमुक्त बनाउने प्रस्ताव
एसीपी संवाददाता
२९ चैत्र २०८१, शनिबार २१:५९ मा प्रकाशित
इरानले अमेरिका समक्ष पूरा मध्यपूर्व क्षेत्रलाई आणविक हतियारमुक्त बनाउने प्रस्ताव राख्यो, जसमा इजरायललाई पनि पूर्ण रूपमा परमाणु विहीन बनाउने सुझाव
इरानले फेरि एकपटक आणविक हतियारमुक्त मध्यपूर्व क्षेत्रको प्रस्ताव अघि सारेको छ, जसमा उसले इजरायललाई पूर्ण रूपमा परमाणु हतियारमुक्त बनाउने पक्षमा आवाज उठाएको छ।
यो प्रस्ताव त्यति बेलामा आएको हो जब इरान र अमेरिका बीच ओमानको मुस्कट शहरमा अप्रत्यक्ष वार्ता सुरु भएको छ। ट्रम्पको राष्ट्रपति पुनः चयनपछि यो पहिलो औपचारिक संवाद हो।
इरानी विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ कि वार्ताको मुख्य विषय आणविक कार्यक्रम मात्र हो र यो वार्ता इरानको राष्ट्रिय हित सुरक्षित गर्ने लक्ष्यसहित गरिएको हो।
इरान अझै २०% सम्म युरेनियम प्रशोधन गर्ने अधिकार कायम राख्न चाहन्छ, जुन हथियारस्तरभन्दा तल भए तापनि अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको विषय हो।
अमेरिकी प्रतिनिधि स्टीभ विटकफले भने इरानको परमाणु कार्यक्रम पूर्ण रूपमा विघटन हुनुपर्ने माग राखेका छन्, र हतियार निर्माण रेड लाइन भएको स्पष्ट पारेका छन्।
इतिहास अनुसार, इरानले सन् १९७४ मै मध्यपूर्वलाई आणविक हतियारमुक्त क्षेत्र (Middle East Nuclear Weapon Free Zone – MENWFZ) बनाउने प्रस्ताव अघि सारेको थियो, जसले इजरायललाई पनि आणविक हतियार छाड्न र आणविक अप्रसार सन्धि (NPT) मा हस्ताक्षर गर्न दबाब दिने उद्देश्य राखेको थियो।
इजरायलले अझैसम्म आफ्नो परमाणु क्षमताको विषयमा अस्पष्ट नीति अपनाउँदै आएको छ र उसले NPT मा हस्ताक्षर गरेको छैन, जसका कारण त्यो क्षेत्रको एकमात्र बाहिरी शक्ति बनेको छ।
हालको कूटनीतिक प्रयासहरू क्षेत्रीय तनाव र विभिन्न देशहरूको अपेक्षाका कारण जटिल छन्।
इरानले यो प्रस्तावलाई क्षेत्रीय स्थायित्वतर्फको कदमको रूपमा हेरेको छ, तर अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरू इरानको युरेनियम प्रशोधन गतिविधि हेरेर शंका व्यक्त गरिरहेका छन्।
दुवै पक्षले भविष्यको वार्ताको आधार बनाउने प्रयास गर्दैछन्, र यो वार्ताको परिणाम अनिश्चित छ।
सम्बन्धित खबर
