यात्रा टोलीका संयोजक एवं लुम्बिनी विकास कोषका निवर्तमान सदस्य राजेश ज्ञवालीका अनुसार नेपाल र भारतका १० जना पत्रकार सहभागी भएका थिए । ज्ञवालीले भने, ‘दुवै देशका पत्रकारहरूबीच अनुभव आदानप्रदान र मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध स्थापना गर्नुका साथै बौद्ध धर्मको खोज, अनुसन्धान तथा महत्वलाई उजागर गर्नु यात्राको मुख्य उद्देश्य थियो ।’

यात्रा संयोजक एवं टोली नेता ज्ञवालीले यो यात्रा केवल धार्मिक भ्रमण मात्र नभई दुई देशबीचको समझदारी बढाउने एक महत्वपूर्ण पहल पनि रहेको बताए । यो यात्राले सहभागी दुइ देशका पत्रकारहरुबीचको सम्बन्ध प्रगाढ भएको र एक अर्काबीच सूचना तथा साझा संस्कृतिको अनुभव समेत आदान प्रदान भएको उनले जानकारी दिए ।

टोलीले बौद्ध सर्किटमा पर्ने महत्वपूर्ण चार बौद्ध तीर्थस्थलहरु लुम्बिनी, बोधगया, सारनाथ र कुशीनगरसहित बुद्धको मावली देवदह र गृहराज्य कपिलवस्तुको पनि भ्रमण गरेको छ । भारतीय पत्रकार जय प्रकाश गुप्ताले मायादेवी मन्दिर, अशोक स्तम्भ र लुम्बिनीमा विभिन्न देशहरूले निर्माण गरेका गुम्बाहरूको पनि अवलोकन गरेको बताए ।

परासीका पत्रकार पुरुषोत्तम सुवेदीले यात्रा अनुभवलाई अविस्मरणीय भन्दै नेपाल र भारतका बौद्ध तीर्थस्थलहरूको ऐतिहासिक, धार्मिक र आध्यात्मिक महत्वबारे टोलीले गहन जानकारी प्राप्त गरेको बताए । पत्रकार सुब्‌दीले नेपाल र भारतबीचको धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई यसरी नै अझ प्रगाढ बनाउनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिए ।

पत्रकार सुवेदीले भगवान बुद्धले ज्ञान प्राप्त गरेको स्थल, महाबोधी मन्दिर र बोधी वृक्षको दर्शन गरी पत्रकारहरूले ध्यान र प्रार्थनामा समय बिताएको बताए । उनका अनुसार, ‘भगवान बुद्धले ज्ञान प्राप्तीपछि पहिलो पटक धर्मोपदेश दिनु भएको स्थान, धमेख स्तूप र चौखण्डी स्तूपको भ्रमण गरी बौद्धधर्मको प्रारम्भिक विकासबारे जानकारी लिएका थियौँ ।’

थाना क्यान्ट कमिसनरेट वाराणसीका प्रभारी निरीक्षक शिवकान्त मिश्राले सारनाथमा स्वागतगर्दै बौद्ध तीर्थस्थलहरूको महत्वबारे व्याख्या गरेका थिए । उनले रोग, भोक, शोक र द्वन्द्वकोमा जकडिँदै गएको संसारमा बुद्धको शान्ति सन्देशबाट नयाँ अनुभव सुनाए ।

बिहार पर्यटन विभागका जनसम्पर्क अधिकारी रवि शंकर उपाध्यायको टोलीले पटना पुरानो सचिवालय स्थित कार्यालयमा स्वागतगर्दै बिहारका ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलहरूबारे जानकारी गराएका थिए । त्यसैगरी बोधगयाका सहायक पर्यटक सूचना अधिकारी मनमोहन कुमार र रोयल थाइ मोनष्ट्री बोधगयाका प्रमुख समेतले पनि टोलीलाइ स्वागत गरेका थिए ।

यात्राका क्रममा कुशीनगरका सदर विधायक मनिष जयसवालले संयुक्त यात्रा टोलीलाई कुशीनगरमा स्वागतगर्दै बौद्ध सर्किटलाई नेपाल र भारतको ऐतिहासिक सम्बन्धलाइ साझा सेतु बताए । उनले कनेक्टिभिटी, पर्यटक सुविधा तथा विकासको महत्वमाथि जोड दिए ।

सदर विधायक जयसवालले यसबाट भारतीय पत्रकारहरूले बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीको महत्व बुझ्न र नेपालीहरूले भारतमा बौद्ध धर्मको फैलावट र यसको विश्वव्यापी प्रभावबारे स्पष्ट चित्र प्राप्त गर्न तथा एक–अर्काको संस्कृति र जीवनशैली बुझ्न पनि मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । उनले यसबाट भविष्यमा संयुक्त पत्रकारिता परियोजनाहरू सञ्चालन गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा राखे ।

यात्राको अन्तमा भगवान बुद्धको महापरिनिर्वाण मन्दिर र रामाभार स्तूपको दर्शन–अवलोकनगरी पत्रकारहरुको संयुक्त अध्ययन तथा भ्रमण टोली नेपाल फर्किएको छ । यात्राका क्रममा भारतको उत्तर प्रदेश सरकार र बिहार सरकारका विभिन्न महत्वपूर्ण कूटनीतिक व्यक्तिहरूसँग बौद्ध सर्किटको महत्व र विकासबारे महत्वपूर्ण छलफल भएको यात्रा संयोजक एवं टोली नेता राजेश ज्ञवालीले बताए ।