नागपञ्चमी तथा गुँडिया पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै
नेपालगन्ज — आज नेपालीहरूको घरघरमा श्रद्धा र परम्पराका साथ नागपञ्चमी तथा तराई-मधेस क्षेत्रमा विशेष रूपमा मनाइने गुँडिया पर्व हर्षोल्लासपूर्वक मनाइएको छ। सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले आजको दिन नाग (सर्प) देवताको पूजाआरधाना गरी यो पर्व मनाएका छन्।
हिन्दू पञ्चाङ्गअनुसार साउन शुक्ल पञ्चमी तिथिका दिन पर्ने यस पर्वमा बिहानैदेखि मन्दिरहरूमा नाग देवताको दर्शन गर्न भक्तजनहरूको भीड लागेको थियो। यस दिन नागका बासस्थान मानिने कुवा, इनार, तलाउ र पोखरीहरूमा विशेष पूजा गरिन्छ। साथै, पुरोहितद्वारा मन्त्रोच्चारण गरी घरका मूल ढोकामा गाईको गोबर, दूबो र नागको चित्र सहितको कागज टाँस्ने परम्परा छ। यसरी ढोकामा नागको चित्र टाँस्दा घरमा सर्पिणी वा सर्पको भय नहुने र आगलागी, चट्याङ तथा विषालु जीवको प्रकोपबाट रक्षा हुने जनविश्वास रहिआएको छ।
यसैबीच, तराई-मधेसमा नागपञ्चमीकै अवसरलाई ‘गुँडिया पर्व’ (नागपञ्चमी/गुँडिया) का रूपमा विशेष सांस्कृतिक महत्त्वका साथ मनाइएको छ। यस पर्वमा विशेष गरी दिदीबहिनीहरूले आफ्ना दाजुभाइको दीर्घायु, सुस्वास्थ्य र प्रगतिको कामना गर्दै ‘गुँडिया’ (काग वा कपडाबाट बनाइने खेलौना/गुडिया) बनाउने र नाग देवताको पूजा गर्ने चलन छ।
यस पर्वमा घरमा विभिन्न मिष्ठान्न परिकारहरू जस्तै पुवा, पुरी, खिर तथा विशेष प्रकारका पकवानहरू बनाइन्छन्। गुँडिया पर्वले पारिवारिक सद्भाव, आपसी प्रेम र सांस्कृतिक एकतालाई प्रगाढ बनाउने विश्वास गरिन्छ।
मुलुकका विभिन्न स्थानमा नाग देवताको पूजा गर्दै सर्प संरक्षण र प्रकृतिको सम्मान गर्ने सन्देशसहित यो पर्व शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको छ।



