विचार र एक्सनको राजनीति: राष्ट्रियता र सुशासनको मैदानमा विनय यादव र राष्ट्रिय एकता दल
एसीपी संवाददाता
११ असार २०८३, बिहीबार १२:५९ मा प्रकाशित
नेपाली राजनीतिमा दलहरूको भिड र नाराहरूको कोलाहल नयाँ होइन। तर, यही भिडमा केही यस्ता शक्तिहरू पनि उदाउँदै छन्, जसले परम्परागत राजनीतिको साँचो भत्काउँदै ‘सोच, विचार र एक्सन’ लाई आफ्नो मुख्य हतियार बनाएका छन्। यसैको अग्रपंक्तिमा उभिएको एउटा नाम हो– विनय यादव र उहाँको नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय एकता दल (साविकको राष्ट्रिय एकता अभियान)।
नेपालको भूराजनीतिक संवेदनशीलता, आन्तरिक सुशासनको संकट र सामाजिक-सांस्कृतिक पहिचानमाथि भइरहेको प्रहारका विरुद्ध यो दल पछिल्ला वर्षहरूमा एउटा प्रखर र जुझारु शक्तिको रूपमा स्थापित भएको छ। एकात्मक मानववाद तथा सांस्कृतिक राष्ट्रवाद को सिद्धांत मा निहित भई सडकदेखि नीतिगत तहसम्म निरन्तर पहरेदारी गरिरहेका यादव र उहाँको दलले हासिल गरेका केही यस्ता प्रतिनिधिमूलक उपलब्धिहरू छन्, जसले राज्यसत्तालाई समेत निर्णय सच्याउन बाध्य पारेका छन्।
१. राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र सीमा सुरक्षा: हुम्लादेखि रक्षा मन्त्रालयसम्म
विनय यादवको राष्ट्रिय राजनीतिमा दरिलो उपस्थिति तब देखियो, जब उनले देशको भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमसत्ताको मुद्दालाई प्रखर रूपमा उठाए।
हुम्ला सीमा अतिक्रमणको भण्डाफोर: उत्तरी छिमेकी चीनद्वारा हुम्लामा नेपाली भूमि अतिक्रमण भएको विषयलाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याउन यादवले नेतृत्वदायी भूमिका खेले। सडकमा चर्किएको यही आन्दोलनकै जगमा सरकारले अन्ततः छानबिन समिति गठन गर्न बाध्य भयो, जसले सीमा विवादलाई सरकारीस्तरमै अभिलेखिकरण गर्ने बाटो खोल्यो।
सैन्य खरिदमा अर्बौँको चलखेल रोक्का: रक्षा मन्त्रालयमार्फत चीनबाट गर्न लागिएको अनावश्यक र अपारदर्शी हतियार खरिद प्रक्रियाविरुद्ध राष्ट्रिय एकता दलले कडा प्रतिरोध गर्यो। आर्थिक चलखेल र रणनीतिक स्वार्थ लुकेको भनिएको उक्त हतियार खरिद प्रक्रिया अन्ततः रद्द हुन पुग्यो, जसले देशको अर्बौँ रुपैयाँ जोगिनुका साथै नेपालको रणनीतिक सन्तुलन समेत कायम राख्यो।
२. सुशासन र गौरवका आयोजनामा पहरेदारी
भ्रष्टाचार र नीतिगत ढिलासुस्तीविरुद्ध यो दलले प्राविधिक र कानुनी तथ्यका आधारमा दबाब सिर्जना गर्दै आएको छ।
पोखरा विमानस्थलको भ्रष्टाचार पर्दाफास: राष्ट्रिय गौरवको आयोजना भनिएको पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा भएको ठुलो आर्थिक अनियमितता र गुणस्तरहीन कामको खुलासा गर्दै अभियानले निरन्तर छानबिनको माग गर्यो। फलस्वरूप, सम्बन्धित निकायहरूले छानबिन सुरु गरी योजनाकारहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउने र पक्राउ गर्ने काम भयो।
अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि दबाब: अरबौँको लगानी भइसकेर पनि थन्किएका पोखरा र गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नियमित उडान सुरु गराउन यादवको नेतृत्वमा भएका आन्दोलनहरूले नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र सरकारलाई ठोस कदम चाल्न बाध्य बनाए।
३. मधेशमा सुशासन र उपभोक्ताको हक
मधेशको राजनीतिमा व्याप्त विसंगति र प्रशासनिक ढिलासुस्तीविरुद्ध यादवले स्थानीय तहमै ओर्लेर न्यायको वकालत गर्नुभयो।
मजदुर र उपभोक्ताको न्याय: मधेश प्रदेशका तत्कालीन भौतिक विकास मन्त्री जितेन्द्र सोनलको पालामा कमिसनको चक्करमा रोकेर राखिएको उपभोक्ता समितिहरूको भुक्तानी नपाएर छटपटाएका आम जनता र मजदुरहरूको पक्षमा पैरवी गर्दै यादवले भुक्तानी फरफारक गराउन मुख्य भूमिका खेले।
स्थानीय व्यवसायीको संरक्षण: वीरगन्ज लगायतका सीमावर्ती क्षेत्रमा चिनियाँ नागरिकहरूद्वारा अवैध रूपमा सञ्चालित व्यापार व्यवसायहरूका कारण स्थानीय व्यापारीहरू मारमा परेका थिए। अभियानको कडा आन्दोलन र प्रशासनसँगको समन्वयपछि ती अवैध व्यापारहरू बन्द गराइए।
४. मौलिकता र सामाजिक सद्भावको रक्षा
बाह्य सांस्कृतिक अतिक्रमण र बहुसंख्यक जनताको भावनामा ठेस पुर्याउने गतिविधिहरूविरुद्ध राष्ट्रिय एकता दल सधैँ सजग रह्यो।
विवादास्पद कार्यक्रम र विधेयकमा रोक: समाजमा जातीय विभेद एवं विद्वेष फैलाउने उद्देश्यले इसाई मिसनरीहरूद्वारा प्रायोजित भनिएको टेलिभिजन कार्यक्रम ‘जातको प्रश्न’ को प्रसारण बन्द गराउन अभियानले सफल दबाब सृजना गर्यो। त्यस्तै, मधेश प्रदेश सरकारले ल्याउन खोजेको र सामाजिक सन्तुलन बिगार्ने ठानिएको विवादास्पद मदरसा विधेयक हाललाई स्थगित गराउन दलले वैचारिक दबाब दियो।
सांसद विकास कोषको खारेजी: देश चरम आर्थ# विचार र एक्सनको राजनीति: राष्ट्रियता र सुशासनको मैदानमा विनय यादव र राष्ट्रिय एकता दल
नेपाली राजनीतिमा दलहरूको भिड र नाराहरूको कोलाहल नयाँ होइन। तर, यही भिडमा केही यस्ता शक्तिहरू पनि उदाउँदै छन्, जसले परम्परागत राजनीतिको साँचो भत्काउँदै ‘सोच, विचार र एक्सन’ लाई आफ्नो मुख्य हतियार बनाएका छन्। यसैको अग्रपंक्तिमा उभिएको एउटा नाम हो– विनय यादव र उहाँको नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय एकता दल (साविकको राष्ट्रिय एकता अभियान)।
नेपालको भूराजनीतिक संवेदनशीलता, आन्तरिक सुशासनको संकट र सामाजिक-सांस्कृतिक पहिचानमाथि भइरहेको प्रहारका विरुद्ध यो दल पछिल्ला वर्षहरूमा एउटा प्रखर र जुझारु शक्तिको रूपमा स्थापित भएको छ। एकात्मक मानववाद तथा सांस्कृतिक राष्ट्रवाद को सिद्धांत मा निहित भई सडकदेखि नीतिगत तहसम्म निरन्तर पहरेदारी गरिरहेका यादव र उहाँको दलले हासिल गरेका केही यस्ता प्रतिनिधिमूलक उपलब्धिहरू छन्, जसले राज्यसत्तालाई समेत निर्णय सच्याउन बाध्य पारेका छन्।
१. राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र सीमा सुरक्षा: हुम्लादेखि रक्षा मन्त्रालयसम्म
विनय यादवको राष्ट्रिय राजनीतिमा दरिलो उपस्थिति तब देखियो, जब उनले देशको भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमसत्ताको मुद्दालाई प्रखर रूपमा उठाए।
हुम्ला सीमा अतिक्रमणको भण्डाफोर: उत्तरी छिमेकी चीनद्वारा हुम्लामा नेपाली भूमि अतिक्रमण भएको विषयलाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याउन यादवले नेतृत्वदायी भूमिका खेले। सडकमा चर्किएको यही आन्दोलनकै जगमा सरकारले अन्ततः छानबिन समिति गठन गर्न बाध्य भयो, जसले सीमा विवादलाई सरकारीस्तरमै अभिलेखिकरण गर्ने बाटो खोल्यो।
सैन्य खरिदमा अर्बौँको चलखेल रोक्का: रक्षा मन्त्रालयमार्फत चीनबाट गर्न लागिएको अनावश्यक र अपारदर्शी हतियार खरिद प्रक्रियाविरुद्ध राष्ट्रिय एकता दलले कडा प्रतिरोध गर्यो। आर्थिक चलखेल र रणनीतिक स्वार्थ लुकेको भनिएको उक्त हतियार खरिद प्रक्रिया अन्ततः रद्द हुन पुग्यो, जसले देशको अर्बौँ रुपैयाँ जोगिनुका साथै नेपालको रणनीतिक सन्तुलन समेत कायम राख्यो।
२. सुशासन र गौरवका आयोजनामा पहरेदारी
भ्रष्टाचार र नीतिगत ढिलासुस्तीविरुद्ध यो दलले प्राविधिक र कानुनी तथ्यका आधारमा दबाब सिर्जना गर्दै आएको छ।
पोखरा विमानस्थलको भ्रष्टाचार पर्दाफास: राष्ट्रिय गौरवको आयोजना भनिएको पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणमा भएको ठुलो आर्थिक अनियमितता र गुणस्तरहीन कामको खुलासा गर्दै अभियानले निरन्तर छानबिनको माग गर्यो। फलस्वरूप, सम्बन्धित निकायहरूले छानबिन सुरु गरी योजनाकारहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउने र पक्राउ गर्ने काम भयो।
अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि दबाब: अरबौँको लगानी भइसकेर पनि थन्किएका पोखरा र गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नियमित उडान सुरु गराउन यादवको नेतृत्वमा भएका आन्दोलनहरूले नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र सरकारलाई ठोस कदम चाल्न बाध्य बनाए।
३. मधेशमा सुशासन र उपभोक्ताको हक
मधेशको राजनीतिमा व्याप्त विसंगति र प्रशासनिक ढिलासुस्तीविरुद्ध यादवले स्थानीय तहमै ओर्लेर न्यायको वकालत गर्नुभयो।
मजदुर र उपभोक्ताको न्याय: मधेश प्रदेशका तत्कालीन भौतिक विकास मन्त्री जितेन्द्र सोनलको पालामा कमिसनको चक्करमा रोकेर राखिएको उपभोक्ता समितिहरूको भुक्तानी नपाएर छटपटाएका आम जनता र मजदुरहरूको पक्षमा पैरवी गर्दै यादवले भुक्तानी फरफारक गराउन मुख्य भूमिका खेले।
स्थानीय व्यवसायीको संरक्षण: वीरगन्ज लगायतका सीमावर्ती क्षेत्रमा चिनियाँ नागरिकहरूद्वारा अवैध रूपमा सञ्चालित व्यापार व्यवसायहरूका कारण स्थानीय व्यापारीहरू मारमा परेका थिए। अभियानको कडा आन्दोलन र प्रशासनसँगको समन्वयपछि ती अवैध व्यापारहरू बन्द गराइए।
४. मौलिकता र सामाजिक सद्भावको रक्षा
बाह्य सांस्कृतिक अतिक्रमण र बहुसंख्यक जनताको भावनामा ठेस पुर्याउने गतिविधिहरूविरुद्ध राष्ट्रिय एकता दल सधैँ सजग रह्यो।
विवादास्पद कार्यक्रम र विधेयकमा रोक: समाजमा जातीय विभेद एवं विद्वेष फैलाउने उद्देश्यले इसाई मिसनरीहरूद्वारा प्रायोजित भनिएको टेलिभिजन कार्यक्रम ‘जातको प्रश्न’ को प्रसारण बन्द गराउन अभियानले सफल दबाब सृजना गर्यो। त्यस्तै, मधेश प्रदेश सरकारले ल्याउन खोजेको र सामाजिक सन्तुलन बिगार्ने ठानिएको विवादास्पद मदरसा विधेयक हाललाई स्थगित गराउन दलले वैचारिक दबाब दियो।
सांसद विकास कोषको खारेजी: देश चरम आर्थिक मन्दीबाट गुज्रिरहेका बेला सांसदहरूले आफ्नो खल्तीको रकम जस्तै गरी खर्च गर्ने ‘संसदीय विकास कोष’ को विरोधमा यादवले देशव्यापी बहस छेड्नुभयो। देशको आर्थिक मन्दीलाई ध्यानमा राख्दै सो रकम रोक्का र बन्द गराउने कार्यमा यो आन्दोलनको ठुलो योगदान रह्यो।
निष्कर्ष
> “हाम्रो राजनीति केवल कुर्सीका लागि होइन, देशको भूगोल, संस्कृति र सरकारी ढुकुटीको रक्षाका लागि हो।” — विनय यादव
केन्द्रीय अध्यक्ष विनय यादवको यो भनाइले नै राष्ट्रिय एकता दलको कार्यदिशा प्रष्ट पार्छ। परम्परागत दलहरू सत्ताको अङ्कगणितमा अल्झिरहँदा, राष्ट्रिय एकता दलले भने देशको भूगोल, अर्थतन्त्र र संस्कृतिमाथि आइपर्ने हरेक संकटमा “सोच विचार र एक्सन” सहितको उपस्थिति जनाएको छ। सीमा अतिक्रमणको विरोध, नीतिगत भ्रष्टाचारको भण्डाफोर र सामाजिक सद्भावको रक्षाका लागि यादवले पुर्याउनुभएको योगदानले उहाँलाई नेपाली राजनीतिक इतिहासमा एक सचेत, देशभक्त र जुझारु युवा नेताको रूपमा स्थापित गर्दै लगेको छ।
सम्बन्धित खबर
