3 Sha’ban: जन्म एवं त्यागको प्रतीक—इमाम हुसैन अलैहिस्सलाम
एसीपी संवाददाता
२१ माघ २०८१, सोमबार १५:१२ मा प्रकाशित
इस्लामी इतिहासमा 3 शा’बान अत्यन्तै महत्वपूर्ण दिन मानिन्छ। यही दिन, सन् 626 ईस्वी (4 हिजरी) मा इस्लाम धर्मका तेस्रो इमाम, इमाम हुसैन अलैहिस्सलामको जन्म भएको थियो। उहाँ हजरत अली र बीबी फातिमाका सुपुत्र हुनुहुन्थ्यो तथा पैगम्बर मुहम्मद सलल्लाहु अलैहि वसल्लमका प्रिय नवासाहरु मध्ये एक हुनुहुन्थ्यो।
इमाम हुसैनको जन्म र विशेषता
इमाम हुसैनको जन्म मात्र एक ऐतिहासिक घटना थिएन, यो न्याय, सत्य, तथा बलिदानको प्रतीक पनि थियो। पैगम्बर इस्लामले उहाँलाई विशेष माया गर्नुभएको थियो र बारम्बार भन्नुहुन्थ्यो, “हुसैन मुझसे है और मैं हुसैन से हूँ।” अर्थात्, हुसैन र म बीचको सम्बन्ध अत्यन्तै गहिरो छ।
इमाम हुसैनको बलिदान
यही इमाम हुसैनले इस्लामको रक्षा गर्न 61 हिजरी (680 ईस्वी) मा करबला मैदानमा यजीदको अन्यायपूर्ण शासनको विरुद्ध आफ्नो ज्यानको आहुति दिनुभयो। उहाँको बलिदान इस्लाम धर्ममा मात्र नभई सम्पूर्ण मानवताका लागि प्रेरणादायी बन्यो।
आजको दिनको महत्व
आज पनि 3 शा’बानलाई संसारभरका मुसलमानहरूले इमाम हुसैनको जन्मोत्सवको रूपमा मनाउँछन्। यो दिन विशेषगरी अहलेबैत (पैगम्बरका परिवार) प्रेमीहरूले विशेष इबादत गर्छन्, नात तथा मनकबत पढ्छन्, तथा इमाम हुसैनको शिक्षालाई अनुसरण गर्ने संकल्प गर्छन्।
इमाम हुसैनको जीवनबाट हामीले सत्यको मार्ग अपनाउने, अन्यायको विरोध गर्ने, र समाजमा न्याय स्थापनाको लागि बलिदान दिन तयार रहने शिक्षा लिन सक्दछौं। इमाम हुसैन केवल एक नाम मात्र होइन, उहाँ सत्य र इन्साफको मिसाल हुनुहुन्छ।
यजीदको शासन र इमाम हुसैनको संघर्ष
हिजरी 60 (सन् 680 ईस्वी) मा जब यजीद इब्न मुआविया इस्लामी खलीफा बन्यो, उसले अत्याचार र अन्यायपूर्ण शासन गर्न थाल्यो। यजीद इस्लाम धर्मका मौलिक सिद्धान्तहरू विपरीत शासन गर्न चाहन्थ्यो।
यजीदले इमाम हुसैनलाई आफ्नो शासन स्वीकार गर्न आग्रह गर्यो, तर इमामले इन्कार गर्नुभयो। उहाँले स्पष्ट भन्नुभयो:
“एक अन्यायी शासकको अधीनमा जीवन बिताउनु भन्दा इज्जतका साथ मर्नु राम्रो छ।”
यही कारण, इमाम हुसैन आफ्नो परिवार र केही साथीहरूसहित मक्काबाट इराकको कुफा जान लाग्नुभयो। तर यजीदको सेनाले उहाँलाई करबला भन्ने ठाउँमा रोकेको थियो।
करबला: बलिदानको अनुपम उदाहरण
हिजरी 61 को 10 मुहर्रम (सन् 680 ईस्वी) मा करबला मैदानमा इमाम हुसैन र उहाँका परिवार तथा साथीहरूलाई यजीदको विशाल सेनाले घेराबन्दी गर्यो।
उहाँका 72 जना साथीसँग मिलेर 30,000 को सेना विरुद्ध संघर्ष गर्नुभयो। तीन दिनसम्म उहाँहरूलाई पानीसमेत दिइएन। एकपछि अर्को गर्दै इमाम हुसैनका साथीहरू, दाजुभाइ, छोरा (अली असगर) र भतिजा (कासिम) शहीद भए।
अन्ततः, इमाम हुसैन अलैहिस्सलाम आफैं पनि अन्याय र अत्याचार विरुद्ध लड्दै शहीद हुनुभयो।
इमाम हुसैनका शिक्षाहरू
1. सत्य र न्यायको मार्ग अपनाउनु
इमाम हुसैनले कुनै पनि अन्यायी शासकको अत्याचार स्वीकार नगरी सत्य र इन्साफको पक्षमा बलिदान दिनुभयो। उहाँले सिकाउनुभयो कि सत्यको मार्गमा हिँड्नुपर्छ, चाहे त्यो मार्ग कठिन नै किन नहोस्।
“सत्यलाई जिउँदो राख्न सकिएन भने, कम्तीमा असत्यलाई स्वीकार गर्नु हुँदैन।”
2. अन्यायको विरुद्ध खडा हुनु
इमाम हुसैनले देखाउनुभयो कि जब अन्याय समाजमा व्याप्त हुन्छ, तब त्यसको विरुद्ध आवाज उठाउनु आवश्यक छ। उहाँको बलिदानले मानवतालाई यही सन्देश दिएको छ।
3. धैर्य र आत्मबलिदान
करबला मैदानमा उहाँको परिवार र प्रियजनहरूको हत्या भएको थियो, तर उहाँ धैर्यको प्रतीक भएर रहनुभयो। उहाँले देखाउनुभयो कि कठिन परिस्थितिमा पनि इमान (आस्था) बलियो राख्नुपर्छ।
4. इस्लामी मूल्य र नैतिकता
उहाँले सिकाउनुभएको अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको इस्लामी मूल्यहरूको रक्षा गर्नु हो। इस्लाम धर्म केवल धार्मिक आस्थामा सीमित छैन, यो नैतिकता, दया, र समाजको सुधारको लागि पनि हो।
इमाम हुसैनको बलिदानको प्रभाव
इमाम हुसैनको बलिदान केवल इस्लामी इतिहासमा मात्र सीमित छैन। संसारभर उहाँको शिक्षाले प्रेरणा दिएको छ।
महान भारतीय नेता महात्मा गान्धीले भनेका थिए:
“मैले इमाम हुसैनबाट अन्यायको विरुद्ध लड्ने प्रेरणा लिएको छु।”
उहाँको बलिदान कुनै जात, धर्म वा सीमामा सिमित छैन, यो सम्पूर्ण मानवताका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ।
निष्कर्ष
इमाम हुसैन अलैहिस्सलामको जीवन केवल इतिहासमा लेखिएको एउटा अध्याय होइन, उहाँ मानवताको मार्गदर्शन गर्नुहुन्छ। उहाँले सिकाउनुभएको सत्य, इन्साफ, धैर्य र बलिदानका शिक्षाहरू आज पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छन्।
उहाँको करबला मैदानमा देखाइएको साहस, इमानदारी र बलिदानले सम्पूर्ण विश्वलाई अन्यायको विरोध गर्न र साँचो धार्मिक तथा नैतिक मूल्यहरू पालना गर्न प्रेरित गरेको छ। इमाम हुसैन केवल एक व्यक्तित्व होइन, उहाँ एउटा आन्दोलन हुनुहुन्छ, जसले सत्यको ज्योति सधैं कायम राख्छ।
सम्बन्धित खबर
