बकरा ईद (ईद-उल-अजहा): बलिदान र समर्पणको पर्व
एसीपी संवाददाता
२१ जेष्ठ २०८२, मंगलवार ०८:०२ मा प्रकाशित
परिचय
बकरा ईद, जसलाई ईद-उल-अजहा पनि भनिन्छ, इस्लाम धर्मको अत्यन्तै पवित्र र महत्वपूर्ण पर्व हो। यो पर्व मुस्लिम समुदायले हजको समाप्तिमा मनाउने गर्छन्, जुन इस्लामको पाँच आधारहरूमध्ये एक हो। बकरा ईद “बलिदानको पर्व” हो, जसले इब्राहीम (अलैहिस्सलाम) को अल्लाहप्रति पूर्ण समर्पण र विश्वासलाई सम्झाउँछ।—
पर्वको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
बकरा ईदको उत्पत्ति पैगम्बर इब्राहीम (अलैहिस्सलाम) को कथासँग जोडिएको छ। कथा अनुसार, अल्लाहले इब्राहीमलाई आफ्नो सबैभन्दा प्रिय वस्तु बलिदान गर्न आदेश दिनुभयो। इब्राहीमले आफ्नो छोरालाई बलिदान गर्न तयार भए, तर अन्तिम क्षणमा अल्लाहले उहाँको ईमान र समर्पणको परीक्षा सफल भएको घोषणा गर्नुभयो र छोरा इस्माइलको सट्टा एक पवित्र भेडा (बकरा) पठाएर बलिदान गराउनुभयो। यही घटनाको सम्झनामा प्रत्येक वर्ष मुसलमानहरूले जनावर बलिदान गरेर बकरा ईद मनाउँछन्।
—
बकरा ईद कहिले पर्छ?
बकरा ईद इस्लामी पात्रो (हिजरी क्यालेन्डर) अनुसार धुल-हिज्जा महिनाको १० औं दिन मनाइन्छ। यो तिथि हिजरी पात्रोमा आधारित भएकाले ग्रेगोरियन क्यालेन्डर अनुसार प्रत्येक वर्ष फरक-फरक दिनमा पर्छ। बकरा ईद हज यात्राको अन्तिम दिनसँग सम्बन्धित छ, जसलाई इस्लाममा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
—
मुख्य अनुष्ठान र कार्यहरू
1. नमाज (प्रार्थना):
बिहानको समयमा मुसलमानहरू खुले ठाउँ वा मस्जिदहरूमा भेला भएर विशेष नमाज पढ्छन्। यो सामूहिक नमाज भाईचारा र एकताको प्रतीक हो।
2. कुर्बानी (बलिदान):
सामर्थ्यवान मुस्लिमहरूले बाख्रा, भैंसी, भेँडा, ऊँट आदि जनावरहरूको बलिदान गर्छन्। बलिदान गरिएका जनावरहरूको मासु तीन भागमा बाँडिन्छ:
एक भाग आफन्तहरू र परिवारका लागि,
एक भाग साथी-संगीहरूका लागि,
र एक भाग गरीब र आवश्यकता भएकाहरूलाई दिइन्छ।
3. दान र सद्काफा:
बकरा ईदको समयमा गरीब र अभावमा परेका व्यक्तिहरूको विशेष ख्याल गरिन्छ। खाना, कपडा, वा आर्थिक सहयोग प्रदान गरेर मुस्लिमहरूले समाजमा समानता र करुणाको भावना फैलाउँछन्।
4. भाईचारा र मेलमिलाप:
यस पर्वले पारिवारिक र सामाजिक सम्बन्ध बलियो बनाउँछ। आपसी रिसइबी मेटाउने, एकअर्कालाई माफ गर्ने र सद्भाव बढाउने समय हो बकरा ईद।
—
धार्मिक र नैतिक सन्देशहरू
बकरा ईद केवल जनावरको बलिदानमा सीमित छैन, यसको मूल भावना त्याग, समर्पण, निष्ठा र आज्ञापालन हो। यो पर्वले सिकाउँछ कि साँचो श्रद्धा भनेको केवल कर्मकाण्ड होइन, आत्मिक समर्पण र ईश्वरको इच्छालाई स्वीकार गर्नु हो। इब्राहीम (अलैहिस्सलाम) जस्तै हामीले पनि हाम्रो अहंकार, लोभ, घृणा, र अन्य नकारात्मक भावनाहरूलाई त्याग गरेर धार्मिक मार्गमा अघि बढ्नु पर्छ।—
निष्कर्ष
बकरा ईद मुसलमानहरूको लागि मात्र नभएर सम्पूर्ण मानव जातिका लागि एक महान सन्देश बोकेको पर्व हो – साँचो समर्पण, धार्मिक सहिष्णुता, र सामाजिक समानताको सन्देश। आजको संसारमा, जहाँ भौतिकता र स्वार्थले मानवीय मूल्यहरूलाई चुनौती दिइरहेको छ, त्यस्ता पर्वहरूले हामीलाई आत्म-चिन्तन र नैतिक जीवनको बाटोमा लाग्न प्रेरणा दिन्छन्।
सम्बन्धित खबर
