हजरत अली (अ.स.) को हत्या: एक ऐतिहासिक अध्ययन
एसीपी संवाददाता
६ चैत्र २०८१, बिहीबार २३:०४ मा प्रकाशित
हजरत अली (अ.स.) को हत्या: एक ऐतिहासिक अध्ययन
इस्लामिक इतिहासको एउटा दर्दनाक घटना 19 रमजान 40 हिजरी (661 ईस्वी) मा घटेको थियो। यही दिन हजरत अली (अ.स.) लाई कूफा मस्जिदमा बिहानको नमाजको समयमा इब्ने मुल्जिम नामक व्यक्तिले घातक हमला गर्यो। यो घटना इस्लामिक जगतको इतिहासमा एउटा महत्वपूर्ण मोड साबित भयो।—
पृष्ठभूमि: हजरत अली (अ.स.) को खलाफत
हजरत अली (अ.स.) इस्लाम धर्मका चौथो खलिफा थिए। उहाँलाई पैगम्बर हजरत मुहम्मद (स.) का भतिजा, ज्वाइँ, र पहिलो पुरुष मुस्लिमको रूपमा पनि चिनिन्छ। इस्लामको प्रारम्भिक दिनदेखि नै उहाँ पैगम्बर मोहम्मद (स.) को साथमा थिए र महत्वपूर्ण युद्धहरू जस्तै बद्र, उहुद, खैबर आदिमा अद्वितीय वीरता देखाएका थिए।
जब तेस्रो खलिफा हजरत उस्मान (र.अ.) को हत्या भयो, तब इस्लामिक समाजमा ठूलो अस्थिरता उत्पन्न भयो। धेरै सहाबाहरूले हजरत अली (अ.स.) लाई खलिफा बनाउन समर्थन गरे, तर केही गुटहरू असन्तुष्ट थिए। यसै असन्तुष्टताको कारण इस्लामिक इतिहासमा “जमलको युद्ध” (656 ईस्वी) र “सिफ्फिनको युद्ध” (657 ईस्वी) भयो।—
इब्ने मुल्जिम र खारिजी आन्दोलन
सिफ्फिनको युद्धपछि, जब हजरत अली (अ.स.) र आमिर मुआवियाबीच मध्यस्थता भयो, त्यसले खारिजीहरूको असन्तोष बढायो। खारिजीहरू इस्लामिक समाजको कट्टर समूह थियो, जसले दुबै हजरत अली (अ.स.) र मुआवियालाई दोष दिए। उनीहरूको विचार थियो कि इस्लामलाई “पवित्र” राख्न यी नेताहरूको हत्या गर्नुपर्छ।
तीन व्यक्तिहरू—अब्दुर रहमान इब्ने मुल्जिम, बरक बिन अब्दुल्लाह, र अम्र बिन बकर—ले एक योजनासहित हजरत अली (अ.स.), मुआविया र अम्र इब्न अल-आस (मिस्रका गभर्नर) लाई मार्ने योजना बनाए।—
घातक हमला: 19 रमजान 40 हिजरी (661 ईस्वी)
19 रमजानको बिहान, जब हजरत अली (अ.स.) कूफा मस्जिदमा नमाज पढ्न जानुभयो, त्यही बेला इब्ने मुल्जिमले एक विषाक्त तरवार प्रयोग गरी उहाँको टाउकोमा हमला गर्यो। हमलाको प्रभाव यति घातक थियो कि उहाँको टाउको चिरियो र विष बिस्तारै उहाँको शरीरभर फैलन थाल्यो।
हजरत अली (अ.स.) आक्रमणपछि भुइँमा लडे, र त्यहाँ उपस्थित मानिसहरूले इब्ने मुल्जिमलाई पक्राउ गरे। यस घटनापछि हजरत अली (अ.स.) लाई उहाँकै घरमा लगियो, जहाँ उहाँले आफ्ना सन्तान इमाम हसन (अ.स.) र इमाम हुसैन (अ.स.) लाई अन्तिम सन्देश दिनुभयो।
21 रमजान: हजरत अली (अ.स.) को शहादत
19 रमजानदेखि 21 रमजानसम्म, हजरत अली (अ.स.) को स्वास्थ्य लगातार बिग्रँदै गयो। अन्ततः 21 रमजान 40 हिजरीमा, इस्लामको महान योद्धा, न्यायप्रिय खलिफा र ज्ञानको खजाना हजरत अली (अ.स.) शहीद भए।
उहाँलाई नजफ, इराक मा गुप्त रूपमा दफन गरियो, किनभने दुश्मनहरूले उहाँको शरीरमाथि आक्रमण गर्न सक्थे। पछि, नजफमा उहाँको मकबरा निर्माण गरियो, जुन आज पनि इस्लाम धर्मावलम्बीहरूको प्रमुख तीर्थस्थल बनेको छ।
—
हजरत अली (अ.स.) को अन्तिम वसीयत
शहादतपूर्व, हजरत अली (अ.स.) ले आफ्ना छोराहरू इमाम हसन (अ.स.) र इमाम हुसैन (अ.स.) लाई न्याय, दयालुता, र समाजसेवाको मार्ग अपनाउन सिकाउनुभयो। उहाँको प्रमुख अन्तिम सन्देशहरू:
न्यायको मार्गबाट नहट्नु।
अनाथ, गरिब, र असहायहरूको हेरचाह गर्नु।
शत्रुसँग पनि इमानदार व्यवहार गर्नु।
नमाज कहिल्यै नछोड्नु।
इस्लामका सिद्धान्तहरूलाई जीवनमा लागू गर्नु।
—
निष्कर्ष: हजरत अली (अ.स.) को प्रभाव
हजरत अली (अ.स.) केवल इस्लामका एक खलिफा मात्र होइन, न्याय, ज्ञान, र धार्मिक नेतृत्वको प्रतीक थिए। उहाँको हत्या इस्लामिक समाजका लागि गहिरो क्षति थियो। आज, उहाँको शिक्षाहरूलाई इस्लामिक जगतमा प्रेरणाको रूपमा लिइन्छ।
आजको दिन 19 रमजान, हामी हजरत अली (अ.स.) को बलिदानलाई सम्झन्छौं र उहाँको न्याय, सत्य, र करुणाको मार्ग अनुसरण गर्ने प्रण गर्छौं।
सम्बन्धित खबर
