चिनियाँ जहाज खरिदमा नेपाल नराम्ररी फस्दा करोडौंको घाटा
एसीपी संवाददाता
१३ पुष २०७८, मंगलवार १६:३७ मा प्रकाशित
१३ गते पौष २०७८ । चिनियाँ हवाई जहाज खरिदमा नेपाल नराम्ररी फसेको छ ।
चीन कति सम्म ठगी गर्छ र ठगी देश हो, आफ्नो छिमेकीको देशको टाउको दुखाइ रहिरहन्छ, सारा विश्वलाई थाहा छ । तर चीनले आफ्ना मित्र राष्ट्रहरूलाई पनि धोका र जालसाजीमा छोडेको छैन । यस्तो अवस्थामा चीन कस्तो देश हो थाहा हुन्छ र सजिलै बुझ्न सकिन्छ। चीनले विज्ञान, प्रविधि र इलेक्ट्रोनिक्समा अनुसन्धान गरेर अगाडि बढेको होइन, ठगि र नक्कल गरेर आधारमा अगाडि बढेको छ । नक्कल र चोरीका आधारमा सानोतिनो सफलता पनि हासिल गर्न सकिन्छ, तर उच्च गुणस्तरको उत्पादनको कुरा गर्दा त्यो अगाडि छ ।
नेपालसँग पनि त्यस्तै भएको छ, चीनले विदेशी विमानको नक्कल गरेर प्रविधि चोर्यो र अमेरिका र युरोपको यात्रुवाहक विमान निर्माता कम्पनीको कम्प्युटरमा चिनियाँ ह्याकरहरू घुसाए तर प्राविधिक प्रवीणता हातमा नआएसम्म सूत्र हातमा रहे पनि के नै हुन्छ । उस्तै चीनले चोरीको प्रविधिबाट आफ्नै देशमा विमान बनायो र चीनले आफ्ना मित्र राष्ट्रलाई बेच्न रोज्यो, सबैभन्दा पहिले चीनले आफ्नो देशमा बनेका कम गुणस्तरका विमान बंगलादेशलाई बेच्न चाहेको थियो तर बंगलादेशको उड्डयन क्षेत्रका इन्जिनियरहरु चीनबाट एउटा टोली गएका थिए । चीन र चिनियाँ विमानको निरीक्षण गरी आफ्नो प्रतिवेदनमा ती यात्रुवाहक विमान निकै कम गुणस्तरका भएकाले किन्दा देशलाई घाटा हुने सम्झौता भएको लेखेको छ । यो टोलीले ढाका फर्केर बंगलादेश सरकारलाई यी यात्रुवाहक विमानहरू सित्तैमा उपलब्ध भए पनि किन्नभन्दा टाढा रहेको बंगलादेश सरकारलाई भनेका छन्, लैजान टाउको दुखाइ हुने र आर्थिक नोक्सानी पनि बेहोर्नुपरेको छ ।
यसले चीनलाई धेरै नोक्सान पुर्यायो, वास्तवमा चीन हरेक क्षेत्रबाट पैसा कमाउन चाहन्छ चाहे त्यो विज्ञान होस्, कला होस्, प्रविधि होस्, कृषि होस् वा कुनै पनि तरिका या क्षेत्र होस् । यही बाटो पछ्याउँदै चीन सिभिल विमान बनाएर पैसा कमाउन चाहन्छ, यात्रुवाहक विमान बनाउने देशले धेरै वर्षको मिहिनेतपछि यो स्थान हासिल गरेको चीनलाई थाहा छैन, अहिले यात्रुवाहक विमान बनाउन फ्रान्सको एयरबस र अमेरिकाको बोइङ कम्पनीले दशकौंको अथक परिश्रमपछि यो क्षेत्रमा महारत हासिल गरेको हो ।
बंगलादेशसँग भिड्दै चीनले नेपाललाई आफ्ना विमान बेच्न खोजेको थियो
तर भ्रष्ट तत्कालीन केपि ओली सरकारले सन् २०१४ मा आफ्नो प्राविधिक टोलीको प्रतिवेदनलाई खुलेर बेवास्ता गर्दै चीनबाट ६ वटा यात्रुवाहक विमान किनेको कारण चीनले नेपाललाई यी ६ वटा विमान किन्न कम ब्याजमा ऋण पनि दिएको कारण नेपालले ती विमान किनेको हो । जुन सन् २०१८ मा चीनले पठाएको थियो । अब नेपालीको टाउको दुखाई यहीँबाट सुरु भएको छ । जब एक वर्षपछि मात्रै यी विमानहरूमा सानातिना प्राविधिक त्रुटिहरू आउन थालेका छन् । एक वर्षमा यात्रु ढुवानीबाट कमाइको तुलनामा विमानको प्राविधिक मर्मतसम्भार र मर्मतसम्भारमा दोब्बर र तीन गुणा बढी रकम खर्च हुने अवस्था यस्तो विन्दुमा पुग्यो जहाँ करोडौं रकम फसेको छ ।
चिनियाँ जहाज संचालन गर्दा वाषिर्क ५० करोड घाटा ,६ अर्ब लगानी,२ अर्ब नोक्सानी
यो सम्झौताबाट विचलित भएर नेपाल वायुसेवा निगमका सञ्चालक समिति सदस्यले नेपालले चिनियाँ विमान किन्नु हाम्रो इतिहासकै सबैभन्दा गलत निर्णय भएको भनाइसमेत दिएका थिए । ओली सरकारले यो कार्यलाई लुकाएर राख्यो तर भर्खरै नेपालमा सरकार परिवर्तन भएपछि र शेरबहादुर देउवाको सरकार आएपछि ओली सरकारको भ्रष्टाचार पर्दाफास भयो तर त्यतिन्जेल ढिलो भइसकेको थियो । नेपालका वर्तमान प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले बुद्धिमत्तापूर्ण काम गर्नुभयो, अब चीनबाट कुनै पनि विमान खरिद गर्न पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।
तर जहाँसम्म यी ६ वटा यात्रुवाहक विमानको सवाल छ, ती विमानहरू या त कसैलाई भाडामा दिनुपर्छ वा अफ्रिकाको जुनसुकै देशलाई सस्तो मूल्यमा बिक्री गर्नुपर्छ भन्ने निष्कर्षमा सरकार पुगेको छ तर अफ्रिकी उड्डयन प्राविधिक टोलीमा प्राविधिक कमजोरीहरू छन् । चिनियाँ विमानहरू पहिले नै चिनिएका छन्, त्यसैले धेरै महिना बितिसक्दा पनि यी विमानहरूले खरिदकर्ता फेला पारेका छैनन्।
यी विमान किन्दा नेपालले दुईतर्फी घाटा बेहोर्नु परेको छ, एउटा विमान सञ्चालनमा छैन र नेपाललाई चीनले सहज ब्याजमा ती विमान खरिद गर्न दिएको ऋण पनि बढ्दै गएको छ । चीनले चोरीको टेक्नोलोजीबाट विमान बनाएर परीक्षण पनि गरेन । युरोपेली र अमेरिकी कम्पनीहरूले वर्षौंपछि आफ्नो विमानको एउटा मोडल परीक्षण गर्छन्, जुन चीनले गरेन, त्यसैले चीनले यी विमानहरूमा कमीहरू देखेको छैन।
यी विमान किन्दा नेपालले दुईतर्फी घाटा बेहोर्नु परेको छ, एउटा विमान सञ्चालनमा छैन र नेपाललाई चीनले सहज ब्याजमा ती विमान खरिद गर्न दिएको ऋण पनि बढ्दै गएको छ । चीनले चोरीको टेक्नोलोजीबाट विमान बनाएर परीक्षण पनि गरेन । युरोपेली र अमेरिकी कम्पनीहरूले वर्षौंपछि आफ्नो विमानको एउटा मोडल परीक्षण गर्छन्, जुन चीनले गरेन, त्यसैले चीनले यी विमानहरूमा कमीहरू देखेको छैन।
यसैबीच नेपालले अहिले चीनसँगको मित्रताको मूल्य चुकाउनु परेको छ । बंगलादेश कतैबाट जोगियो तर नेपाल चीनको न्यून वस्तु र ठूलो ऋणमा फसेको छ । यो घटनाका कारण चीनको गुणस्तरहीन सामानको जानकारी विश्वमा आयो, जसका कारण अहिले चीनबाट अन्य कुनै पनि देशले यात्रुवाहक विमान किनेका छैनन् ।
सम्बन्धित खबर
प्रथम मेयर कप महिला तथा पुरुष 5S हक्की प्रतियोगिता
२ घण्टा अगाडि
फिचर समाचार लेखन तालिम शुभारम्भ ।
८ घण्टा अगाडि
इ–पासपोर्ट खरिद प्रकरणमा सरकार र अख्तियरमा तनाव
१५ घण्टा अगाडि
