नयाँ वर्ष २०२४ को पहिलो बिहान भारतको ईसरोद्वारा नयाँ अन्तरिक्ष मिसन प्रक्षेपण
एसीपी संवाददाता
१६ पुष २०८०, सोमबार १०:४५ मा प्रकाशित
नयाँ वर्ष सुरु भएको छ र भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (ISRO) ले वर्षको पहिलो अन्तरिक्ष अभियान सुरु गरेको छ। ISRO ले जनवरी 1 मा बिहान 9.10 बजे ‘एक्स-रे पोलारिमिटर स्याटेलाइट’ (EXPOSAT) मिसन प्रक्षेपण गर्यो। २०२३ मा चन्द्रयान-३ मिसन मार्फत चन्द्रमामा पुगेपछि र आदित्य एल-१ मिसनमार्फत सूर्यको यात्रा सुरु गरेपछि, इसरोले यस वर्ष अन्तरिक्ष क्षेत्रमा आफ्नो पहिलो पाइला राखेको छ।
वर्षको पहिलो मिसन आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटाबाट प्रक्षेपण गरिएको इसरोले जनाएको छ । मिशनको प्रक्षेपणसँगै, भारत ब्ल्याक होल र न्यूट्रोन ताराहरूको अध्ययन गर्न अन्तरिक्षमा विशेष खगोल विज्ञान वेधशाला पठाउने विश्वको दोस्रो देश बनेको छ। एक्सपोस्याट अनुसन्धानको लागि एक प्रकारको वेधशाला हो, जसले ब्ल्याक होल र अन्तरिक्षबाट न्यूट्रोन ताराहरू बारे थप जानकारी सङ्कलन गर्नेछ।
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले २०२१ मा ‘इमेजिङ एक्स-रे पोलारिमेट्री एक्सप्लोरर’ (IXPE) नामक मिसन सुरु गरेको थियो। यसको माध्यमबाट अहिले अन्तरिक्षमा रहेको ब्ल्याक होल र अन्य चीजहरूको अध्ययन भइरहेको छ। एक्सपोस्याट पोलर स्याटेलाइट प्रक्षेपण वाहन मार्फत अन्तरिक्षमा पठाइएको छ। एक्सोपासेट उपग्रह पीएसएलभी रकेट मार्फत अन्तरिक्षमा पठाइएको छ। यो उपग्रह तल्लो पृथ्वीको कक्षामा स्थापित हुनेछ, जहाँबाट पृथ्वीको दूरी ६५० किलोमिटर छ।
Exposat मिशन को उद्देश्य के हो?
मिशनको भिजनको बारेमा कुरा गर्दै, भारतीय प्राविधिक संस्थान, मुम्बईका खगोलभौतिकशास्त्री डा. वरुण भालेरावले भने, नासाको २०२१ को इमेजिङ एक्स-रे पोलारिमेट्री एक्सप्लोरर वा IXPE नामक मिसन पछि यो आफ्नो प्रकारको दोस्रो मिसन हो। यो मिसनले मृत ताराहरू बुझ्ने प्रयास गर्नेछ। एक्स-रे फोटोन र ध्रुवीकरणको सहयोगमा, एक्सोस्याटले ब्ल्याक होल र न्यूट्रोन ताराहरू नजिकैको विकिरण अध्ययन गर्नेछ।
डा. वरुण भालेरावले ब्रह्माण्डमा रहेको ब्ल्याक होल सबैभन्दा बढी गुरुत्वाकर्षण बल भएको वस्तु हो भने न्युट्रोन ताराको घनत्व सबैभन्दा बढी रहेको बताए । भारतले यस मिशन मार्फत ब्राह्मणको सबैभन्दा अनौठो रहस्य खोल्ने प्रयास गर्नेछ। एक्सपोस्याट बाहेक, भारतीय अन्तरिक्ष एजेन्सीले POEM नामक मोड्युल पनि अन्तरिक्षमा पठाएको छ।
सम्बन्धित खबर
